9. Hukuk Dairesi 2023/18360 E. , 2023/19041 K.

"İçtihat Metni"

I. BAŞVURU
Başvurucu vekili dilekçesinde; Genel Müdürlük bünyesinde karayolu denetim istasyonlarında istihdam edilen işçilerin bir dönem on ikişer saatlik vardiyalarla çalıştırıldığını, bu çalışma dönemlerinde gece vardiyasına denk gelen kısım için fazla çalışma ücreti alacaklarının ortaya çıktığını, işçilerin haftalık çalışmaları 45 saati aşmadığı için bazı istasyonlarda fazla çalışma ödemelerinin yapılıp yapılmayacağı konusunda farklı uygulamalar bulunduğu görüldüğünden, bu şekilde çalışan işçilere fazla çalışma ödemelerinin yapılması hususunda talimat verilerek toplu şekilde saat ücreti %60 zamlı hesaplanmak suretiyle fazla çalışma ödemelerinin yapılmasının sağlandığını; ancak verilen talimat uyarınca eksik yapıldığı tespit edilen bakiye ödemelerin tek seferde toplu olarak tamamlanması sebebiyle kamu kurumu olan müvekkilinin muhasebe sisteminde bu şekildeki ödeme için tanımlanan başka bir alt başlık olmadığından "diğer zam" başlığı altında ödeme yapıldığını, bordrolar arasında herhangi bir açıklama/nitelik farkı bulunmadığı gibi bu ödemelerin dayanağı olan belgelerin de dosyalara ibraz edildiğini, ödeme bordroları aynı nitelikte olmasına rağmen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 25.11.2021 tarihli ve 2021/2652 Esas, 2022/2442 Karar sayılı kararında; davalı tarafça sunulan işçi adları ve ödeme miktarları içeren listelerdeki ödemelerin neye istinaden yapıldığı belirlenemediğinden mahkemece bu listelerin dikkate alınmamasının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, böylece gerek "diğer zam" açıklaması yer alan bordroya gerekse bu açıklamaların dayanağı olan resmî yazılı belgelere itibar edilmediğini, diğer taraftan aynı mahiyetteki bir davada Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 27.10.2021 tarihli ve 2021/2632 Esas, 2021/2716 Karar sayılı ilâmında; fazla çalışma ücretinin 15.12.2019-14.01.2020 dönemi bordrosunda "diğer zam" kısmında tahakkuk ettirilip ödendiği gerekçesiyle ödemenin fazla çalışma ücretinden mahsubu gerektiği sonucuna varıldığını, Kurumun resmî dayanağı olmayan hiçbir ödemeyi yapmasının mümkün olmadığını, hâl böyle olunca 05.12.2019 tarihli ve E.52817 sayılı ve "Gece Çalışması, Fazla Çalışma Oluru" konulu resmî yazının dikkate alınmamasının açıkça kamu zararına sebebiyet vereceğini belirterek Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 29. ve 30. Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki ilâmları araşındaki uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.

II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 09.10.2023 tarihli ve 2023/15 Esas, 2023/15 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlığın giderilmesi için dosya Yargıtay ilgili dairesine gönderilmiştir.

III. UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR
A. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 25.11.2021 Tarihli ve 2021/2652 Esas, 2021/2442 Karar Sayılı Kararı
B. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 26.10.2021 Tarihli ve 2021/2632 Esas, 2021/2716 Karar Sayılı Kararı

IV. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, ücret hesap pusulasında "diğer zam" adı altında yapılan ödemenin işçinin fazla çalışma ücretine mahsuben ödendiğinin işverence ispat edilip edilemediği noktasındadır.
B. İlgili Hukuk
1. 5235 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi.
2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41, 63, 68 ve 69 uncu maddeleri.
C. Değerlendirme
1. İşçinin imzasını taşıyan ve fazla çalışma ücreti tahakkuku içeren bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir.
2. İşçiye bordro imzalatılmadığı hâlde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da kural olarak bordrodaki fazla çalışma ücretinin ödendiği kabul edilmelidir.
3. Bilindiği gibi işçinin gerek ücreti gerekse ücret eklerinin ödendiğini ispat yükü işverene aittir.
6. Somut olaylarda ise kamu kurumu işveren, kamuda sürekli işçi kadrosuna geçen ve karayolu denetim istasyonunda vardiyalı olarak çalışan personele birikmiş fazla çalışma ücretlerinin ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek resmî yazıları, listeleri, puantaj kayıtlarını ve ücret hesap pusularını sunmuştur. İşverenin, kamu kurumu olduğu da dikkate alındığında, somut olaylar bakımından sunulan delillerle, ücret hesap pusulasında "diğer zam" başlığı altındaki ödeme miktarının fazla çalışma ücreti ödemesi olduğu yönündeki iddiasını ispat ettiği açıktır.
7. Açıklanan sebepler uyuşmazlığın aynı yöndeki Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 26.10.2021 tarihli ve 2021/2632 Esas, 2021/2716 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

V. KARAR
1. Uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 26.10.2021 tarihli ve 2021/2632 Esas, 2021/2716 Karar sayılı kararı doğrultusunda GİDERİLMESİNE,
2. Dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,
3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine, 06.12.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.