Trafik kazası geçiren kişilerin en çok yaptığı hatalardan biri, kazanın hemen ardından yalnızca araçlarını tamir ettirmeye odaklanmalarıdır. Oysa trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen hasarın yanı sıra değer kaybı, araçtan mahrum kalma, iş gücü kaybı ve bazı durumlarda manevi tazminat hakları da doğabilir.

Bu hakların kullanılabilmesi için kazanın meydana geldiği andan itibaren doğru işlemlerin yapılması, delillerin korunması ve ilgili kurumlara süresinde başvurulması önemlidir.

Peki, trafik kazası geçiren kişi hangi işlemleri yapmalıdır? Hangi delilleri toplamalıdır? Sigorta şirketine nasıl başvurmalıdır? Hangi tazminatları talep edebilir ve hangi mahkemede dava açabilir? Osmaniye Trafik Kazaları Avukatı olarak bu makaleyi ele aldık

Bu yazımızda trafik kazasından sonra izlenmesi gereken hukuki süreci, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve güncel yargı kararları çerçevesinde açıklıyoruz.

1. Trafik Kazası Anında İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?

Trafik kazasının hemen ardından öncelikle kişilerin can güvenliği sağlanmalıdır.

Kaza sonucunda yaralanma veya ölüm meydana gelmişse 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Sağlık ve kolluk ekiplerine kazanın yeri, yaralı sayısı ve olayın niteliği bildirilmelidir.

Sürücüler, başka bir kazaya neden olmamak için gerekli güvenlik önlemlerini almalı, mümkünse dörtlü ikaz lambalarını yakmalı ve uygun şekilde reflektör yerleştirmelidir. Yaralılar, acil tehlike bulunmadıkça bilinçsizce hareket ettirilmemelidir.

Kaza yerindeki araçların konumları, çarpışmanın nasıl gerçekleştiğini belirleyecek önemli delillerdir. Bu nedenle zorunlu güvenlik tedbirleri dışında araçların yeri ve kaza izleri gelişigüzel değiştirilmemelidir.

2026 yılı mevzuat değişikliği: 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 81. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Özellikle ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında zorunlu bir neden olmaksızın ve kolluk izni alınmadan olay yerinden ayrılmak, şartları oluştuğunda bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirebilmektedir.

2. Hangi Trafik Kazalarında Polis veya Jandarma Çağrılmalıdır?

Her trafik kazasında sürücülerin kendi aralarında tutanak düzenlemesi mümkün değildir.

Yalnızca maddi hasar meydana gelen, en az iki aracın karıştığı ve gerekli şartların mevcut olduğu kazalarda sürücüler kendi aralarında maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenleyebilirler.

Ancak özellikle şu durumlarda tarafların kendi aralarında düzenledikleri tutanak yeterli değildir:

• Kazada yaralanma veya ölüm meydana gelmesi.
• Sürücünün ehliyetsiz olması veya ehliyetinin araç sınıfına uygun olmaması.
• Sürücülerden birinin alkollü veya uyuşturucu madde etkisi altında olduğundan şüphelenilmesi.
• Araçlardan birinin geçerli zorunlu trafik sigortasının bulunmaması.
• Tek aracın karıştığı maddi hasarlı kaza meydana gelmesi.
• Kamu kurumuna ait araçların kazaya karışması (ilgili istisnalar saklıdır).
• Kazada kamu malına veya üçüncü kişilere ait eşyalara zarar verilmesi.

Bu durumlarda 112 üzerinden kolluk birimlerine ulaşılmalıdır.

Örneğin belediyeye ait çöp kamyonunun park halindeki bir otomobile çarpması durumunda, kamu aracı söz konusu olduğu için sıradan anlaşmalı kaza tutanağı usulüne güvenilmemeli, kolluk tarafından gerekli tespitlerin yapılması sağlanmalıdır.

Önemli: Kaza tespit tutanağının düzenlenmiş olması, mahkemenin kusur oranını kesin olarak kabul edeceği anlamına gelmez. Kusur, uyuşmazlık halinde uzman bilirkişi incelemesiyle yeniden değerlendirilebilir.

3. Trafik Kazasında Hangi Deliller Toplanmalıdır?

Bir trafik kazası davasında çoğu zaman davanın sonucunu etkileyen en önemli konu delillerdir.

Özellikle kaza yerinin kısa sürede değiştirilmesi, araçların tamir edilmesi veya kamera kayıtlarının silinmesi nedeniyle önemli deliller kaybolabilir.

Kaza Yerinde Delil Toplama Kontrol Listesi

• Kaza yerinin farklı açılardan genel fotoğraflarını çekin.
• Araçların çarpışma sonrası konumlarını görüntüleyin.
• Araç plakalarını ve hasarlı bölgeleri fotoğraflayın.
• Fren izlerini, kırılan parçaları ve yol üzerindeki izleri kaydedin.
• Trafik levhalarını, ışıkları ve yol çizgilerini görüntüleyin.
• Kaza tarihini, saatini ve tam konumunu kaydedin.
• Karşı tarafın kimlik, ruhsat ve sigorta bilgilerini alın.
• Görgü tanıklarının iletişim bilgilerini ve mümkünse beyanlarını alın.
• Çevredeki iş yerleri, apartmanlar ve belediye kameralarını belirleyin.
• Araç kamerası, güvenlik kamerası veya diğer görüntü kayıtlarını koruyun.
• Düzenlenen kaza tespit tutanağının bir örneğini alın.
• Yaralanma varsa hastane ve adli muayene kayıtlarını saklayın.
• Çekici, otopark, ekspertiz ve tamir belgelerini muhafaza edin.
• Sigortaya yapılan başvuruların gönderim ve teslim kayıtlarını saklayın.

Fotoğraf ve videoların mümkünse orijinal dosyaları saklanmalı, yalnızca mesajlaşma uygulamalarında sıkıştırılmış kopyalarına güvenilmemelidir.

Örneğin kaza yerinde bulunan bir iş yerinin güvenlik kamerası, hangi aracın kırmızı ışıkta geçtiğinin ispatı bakımından belirleyici olabilir. Bu nedenle kamera kayıtlarının korunması için gecikmeden ilgili işletmeye başvurulmalı; gerektiğinde kolluk, savcılık veya mahkeme aracılığıyla kayıtların temini istenmelidir.

4. Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Düzenlenmelidir?

Şartları mevcut olan yalnızca maddi hasarlı trafik kazalarında sürücüler kaza tespit tutanağını kendileri düzenleyebilir.

Tutanakta araçların plakaları, sürücü bilgileri, sigorta bilgileri, kaza yeri, kaza tarihi, olayın gerçekleşme şekli ve kroki bulunmalıdır.

Tutanak gerçeğe uygun hazırlanmalı, tarafların açıklamaları doğru şekilde yazılmalı ve gerekli onaylar tamamlanmalıdır.

Tutanak, kâğıt ortamında düzenlenebileceği gibi Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin Sigortam360 uygulaması üzerinden mobil olarak da oluşturulabilir.

Tutanak daha sonra sigorta sistemine aktarılır ve sigorta şirketleri kusur değerlendirmesi yapar.

Tarafların kendilerine bildirilen kusur oranını kabul etmemeleri halinde ilgili sigorta ve SBM itiraz yollarından yararlanılması, uyuşmazlık devam ediyorsa bilirkişi incelemesi talep edilmesi mümkündür.

Resmî bilgi: SBM – Kaza Tespit Tutanağı ve İtiraz İşlemleri

5. Araç Tamir Ettirilmeden Önce Ne Yapılmalıdır?

Trafik kazasından sonra araçtaki hasarın objektif şekilde belgelenmesi önemlidir.

Bu nedenle araç güvenli bir yerde muhafaza edilmeli, hasarlı bölgeler fotoğraflanmalı ve sigorta ekspertizinin yapılması sağlanmalıdır.

Özellikle ağır hasarlı kazalarda, tarafların hasarın miktarı veya hangi parçaların zarar gördüğü konusunda anlaşamadığı durumlarda bağımsız bir sigorta eksperi ya da teknik uzman tarafından inceleme yapılması yararlı olabilir.

Mahkemeden Delil Tespiti İstenebilir mi?

Evet. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 400 ve devamı maddeleri kapsamında, ileride açılacak davada kullanılacak delilin kaybolması veya tespitinin güçleşmesi ihtimali gibi hukuki yararın bulunduğu durumlarda mahkemeden delil tespiti istenebilir.

Örneğin kusurlu aracın çarptığı otomobilin ağır hasarlı olması, hasarın kapsamının tartışılması ve aracın kısa süre içinde tamir edilmesinin gerekmesi halinde dava öncesinde bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Ancak her trafik kazasında mahkemeden delil tespiti yapılması zorunlu değildir. Kaza tutanağı, sigorta eksper raporu ve diğer belgeler zararın ispatı için yeterli olabilecekse delil tespiti gereksiz gider oluşturabilir.

6. Trafik Kazası Geçiren Kişiler Hangi Tazminatları Talep Edebilir?

Tazminatın kapsamı kazada meydana gelen zararın niteliğine, kusur durumuna ve diğer somut koşullara göre belirlenir.

A. Araç Hasar ve Onarım Bedeli

Kaza nedeniyle aracın onarılması için gerekli olan makul tamir, işçilik ve parça giderleri talep edilebilir.

Örneğin otomobilin kapısının değişmesi, tamponunun onarılması veya farlarının yenilenmesi gerekiyorsa bunlardan kaynaklanan gerçek zarar tazminat kapsamına girebilir.

Sigorta şirketinin yaptığı ödeme gerçek zararı karşılamıyorsa somut koşullara göre bakiye hasar bedeli talep edilebilir.

Bununla birlikte aynı onarım zararı bir kez karşılanmışsa ikinci defa ödeme alınamaz. Çifte tazminat ve sebepsiz zenginleşme oluşturacak talepler kabul edilmez.

B. Araç Değer Kaybı Tazminatı

Araç tamir edilse bile kazadan önceki ikinci el piyasa değerine ulaşamayabilir.

Örneğin kazadan önce ikinci el satış değeri 1.000.000 TL olan bir otomobilin, kaza sonrasında tüm onarımları tamamlandığı halde 900.000 TL değerinde kalması durumunda diğer şartlar da mevcutsa 100.000 TL değer kaybı söz konusu olabilir.

Bu rakamlar yalnızca örnektir. Gerçek değer kaybı, aracın kaza tarihindeki piyasa koşulları ve teknik özellikleri esas alınarak hesaplanır.

Yargıtay uygulamasında, aracın kaza öncesindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış durumdaki ikinci el piyasa değeri arasındaki fark önem taşır.

Bu değerlendirmede aracın yaşı, modeli, kilometresi, önceki hasarları ve hasar gören parçaları dikkate alınır.

C. Araç Mahrumiyet Bedeli (İkame Araç Bedeli)

Kaza nedeniyle aracın tamir süresince kullanılamaması ayrıca maddi zarara neden olabilir.

Örneğin aracın makul onarım süresinin 15 gün olduğu ve aynı sınıftaki bir aracın günlük kullanım karşılığının 1.000 TL olarak belirlendiği durumda, diğer koşullar saklı olmak üzere 15.000 TL üzerinden bir zarar hesabı yapılabilir.

Hesapta aracın özellikleri, makul onarım süresi, emsal kiralama bedeli ve tasarruf edilen zorunlu kullanım giderleri değerlendirilir.

Araç kiralama faturası bulunmaması, araç mahrumiyet bedeli talebinin tek başına reddini gerektirmez. Yargıtay, aracın kullanılamadığı makul sürenin bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini kabul etmektedir.

Araç mahrumiyet bedeli, kural olarak zorunlu trafik sigortasının doğrudan maddi zarar teminatının dışında kalan dolaylı zarar niteliğindedir. Bu zarar, şartları oluştuğunda kusurlu sürücü ve işleten gibi sorumlulardan; ayrıca varsa ilgili teminatı sağlayan ihtiyari sigortalardan talep edilebilir.

D. Ticari Kazanç Kaybı

Kazada zarar gören aracın ticari amaçla kullanılması durumunda, aracın çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan kazanç kaybı da talep edilebilir.

Örneğin taksi, servis aracı veya ticari taşımacılık yapan kamyonun çalışamadığı dönem bakımından makul net kazanç kaybı araştırılabilir.

Bu zarar bakımından vergi kayıtları, ticari defterler, sefer kayıtları ve önceki dönem gelir belgeleri önemli delillerdir.

Araç mahrumiyet bedeli ile aynı döneme ait kazanç kaybının mükerrer tahsiline yol açılmamalıdır.

7. Yaralanmalı Trafik Kazalarında Hangi Haklar Vardır?

Yaralanmalı trafik kazalarında yalnızca araç hasarı değil, kişinin bedensel zararları da değerlendirilir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesi kapsamında, koşullarına göre tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zararlar talep edilebilir.

Bu kapsamda geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderleri gibi zararlar somut olayın özelliklerine göre hesaplanabilir.

Trafik kazasına bağlı sağlık hizmet bedellerinin karşılanmasında Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi uyarınca SGK'nın sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. Bedensel zararın bütün kalemleri otomatik olarak SGK tarafından karşılanmış sayılmaz.

Yaralanan kişinin hastane kayıtları, epikrizleri, görüntüleme sonuçları, ameliyat belgeleri, fizik tedavi kayıtları, gelir belgeleri ve gerektiğinde usulüne uygun düzenlenmiş maluliyet raporları saklanmalıdır.

Kalıcı sakatlık iddiasında, kaza tarihi itibarıyla uygulanması gereken mevzuata uygun maluliyet değerlendirmesi yapılması önemlidir.

Manevi tazminat: Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi çerçevesinde, yaralanmanın niteliği ve olayın özelliklerine göre manevi tazminat da talep edilebilir. Zorunlu trafik sigortasının kural olarak manevi tazminatı karşılamadığı, buna karşılık ayrıca ihtiyari manevi sorumluluk teminatı bulunabileceği unutulmamalıdır.

8. Ölümlü Trafik Kazalarında Yakınlar Hangi Tazminatları Talep Edebilir?

Ölümle sonuçlanan trafik kazalarında Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56. maddeleri önem taşır.

Koşulları oluştuğunda cenaze giderleri, ölümden önceki tedavi ve çalışma gücü kayıpları, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edilebilir.

Destekten yoksun kalma tazminatı bakımından ölümden önce fiilen veya ileride sağlanması beklenen maddi destek, ölen kişinin yaşı, gelir durumu ve destek ilişkisi araştırılır.

Ölen kişinin eşi ve çocukları yanında, somut olarak destek ilişkisi bulunan diğer kişiler de koşulları oluştuğunda tazminat talebinde bulunabilir.

Manevi tazminat ise ölüm nedeniyle ağır üzüntü yaşayan yakınların, kanuni koşullara göre ileri sürebilecekleri ayrı bir taleptir.

Bu tür dosyalarda nüfus kayıtları, ölüm belgesi, gelir kayıtları, SGK belgeleri, ceza soruşturması dosyası ve destek ilişkisini gösteren diğer deliller önemlidir.

9. Trafik Kazasında Tazminat Kimlerden İstenebilir?

Kazanın türüne göre birden fazla hukuki sorumlu bulunabilir.

• Kusurlu sürücü: Kusur ve illiyet bağı kapsamında maddi ve manevi zararlardan sorumlu olabilir.
• Araç işleteni: 2918 sayılı Kanun'un 85. maddesi çerçevesinde doğan zararlardan sorumlu olabilir.
• Zorunlu trafik sigortacısı: Kanuni kapsam, kusur ve poliçe limitleri içindeki teminat zararlarını karşılayabilir.
• İhtiyari mali mesuliyet sigortacısı: Poliçede ayrıca güvence altına alınmış zararları karşılayabilir.
• Kasko sigortacısı: Kendi sigortalısının poliçesinde teminat altına alınmış araç zararlarını karşılayabilir.
• Güvence Hesabı: Kanuni şartlarda, özellikle sigortasız veya tespit edilemeyen araçların yol açtığı belirli bedensel zararları karşılayabilir.

Önemli bir ayrıntı, araç malikinin her durumda işleten sayılmasının kesin olmamasıdır. Uzun süreli kiralama veya fiili işletme ilişkisi gibi durumlarda gerçek işletenin kim olduğunun ayrıca araştırılması gerekebilir.

Plakası belirlenemeyen bir araç park halindeki otomobile çarparak kaçmışsa Güvence Hesabı normal araç hasarını karşılamaz. Güvence Hesabının bu konudaki koruması esas olarak bedensel zararlarla sınırlıdır. Sigorta şirketinin iflası veya ruhsat iptali gibi özel durumlar ayrıca değerlendirilir.

10. Sigorta Şirketine Başvuru Nasıl Yapılır?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi gereğince, zorunlu trafik sigortası kapsamında sigorta şirketinden tazminat talep edilmek isteniyorsa dava veya sigorta tahkim yolundan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmalıdır.

Başvuru dilekçesinde kazanın tarihi, araç bilgileri, olayın özeti, kusur durumu, istenen tazminat kalemleri ve ödeme yapılması talep edilen banka hesabı belirtilmelidir.

Kaza tutanağı, ruhsat, hasar belgeleri, fotoğraflar, eksper raporu ve varsa sağlık belgeleri talebe uygun şekilde başvuruya eklenmelidir.

Başvurunun sigorta şirketine ulaştığı tarih ispatlanabilir olmalıdır. KEP, iadeli taahhütlü gönderim veya sigorta şirketinin kayıt sisteminden alınan başvuru teyidi bu bakımdan yararlı olabilir.

Sigorta şirketi başvuruyu 15 gün içinde cevaplamazsa veya verdiği cevap talebi karşılamazsa, gerekli koşullar altında dava açılması ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulması mümkündür.

Buradaki süre trafik sigortası için 15 gündür; başka bazı sigorta branşlarındaki 15 iş günü kuralı ile karıştırılmamalıdır.

11. Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa Hangi Yollara Başvurulabilir?

Sigorta şirketinin talebi reddetmesi veya yetersiz ödeme yapması durumunda hukuki uyuşmazlığın niteliğine göre iki temel yol bulunmaktadır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta ilişkisinden kaynaklanan ve kabul koşullarını taşıyan uyuşmazlıkların hakemler aracılığıyla çözülmesini sağlayan alternatif bir yoldur.

Başvuru için sigorta şirketine önceden usulüne uygun başvuru yapılması, ret cevabının veya kanuni bekleme süresinin geçmesinin belgelenmesi gerekir.

Tahkimde başvuru konusu, ücretler, parasal itiraz ve temyiz sınırları ile diğer usul şartları başvuru tarihindeki düzenlemelere göre kontrol edilmelidir.

Aynı uyuşmazlık bakımından mahkeme ve tahkim yollarının birlikte işletilmesi mümkün olmadığından dosyanın hangi yoldan takip edileceği dikkatle belirlenmelidir.

Resmî başvuru: Sigorta Tahkim Komisyonu

Mahkemede Tazminat Davası Açılması

Trafik kazasından doğan zararların giderilmesi için görevli ve yetkili mahkemede tazminat davası açılabilir.

Sigorta şirketine karşı zorunlu trafik sigortası ilişkisinden doğan davalarda kural olarak Asliye Ticaret Mahkemesi, yalnızca özel hukuk kapsamında sorumlu olan gerçek kişi sürücü veya işletene karşı açılan ticari nitelik taşımayan haksız fiil davalarında ise kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olabilir.

Davalılar, ticari nitelik ve hukuki ilişkinin özelliği görev değerlendirmesini değiştirebilir.

Ayrıca dava şartı arabuluculuk meselesi, sigorta şirketine KTK 97 kapsamında başvuru zorunluluğu ve 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin 18. fıkrası çerçevesinde incelenmelidir. Güncel kararlarda sigorta şirketine karşı bazı taleplerde ayrıca zorunlu arabuluculuk şartı bulunmadığı kabul edilmektedir. Bunun her trafik kazası davası için otomatik bir kural olmadığına dikkat edilmelidir.

12. Trafik Kazası Davasında Hangi Deliller Mahkemeden İstenmelidir?

Kaza türüne göre mahkemeden veya ilgili soruşturma makamından belgelerin getirtilmesi talep edilebilir.

Örneğin ceza soruşturması dosyası, kaza tespit tutanağı ve krokiler, olay yeri görüntüleri, belediyeye veya özel işletmelere ait kamera kayıtları, araçların ruhsat ve sigorta poliçeleri, sigorta hasar dosyaları, eksper raporları, servis ve onarım kayıtları, SBM hasar geçmişi, varsa araç içi kamera ve takograf kayıtları araştırılabilir.

Yaralanmalı kazalarda hastanelerden tıbbi kayıtların, SGK'dan ilgili gelir ve ödeme bilgilerinin, işverenlerden ücret ve çalışma kayıtlarının getirtilmesi gerekebilir.

Mahkemeden trafik kusuru için alanında uzman bilirkişi, araç hasarı ve değer kaybı için makine mühendisi veya otomotiv konusunda uzman bilirkişi, bedensel tazminat için ise dosyanın niteliğine göre adli tıp ve aktüerya incelemesi talep edilebilir.

Eksik, çelişkili veya denetime elverişli olmayan bilirkişi raporlarına süresinde ve somut gerekçelerle itiraz edilmesi önemlidir.

13. Trafik Kazası Tazminat Davası Açma Süresi Nedir?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler kural olarak:

Zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her durumda kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Ancak kazanın cezayı gerektiren bir fiilden kaynaklanması ve ceza mevzuatının daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmesi durumunda, koşulları varsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanabilir.

Özellikle yaralanma veya ölüm bulunan olaylarda, uygulanacak zamanaşımı süresi somut olayın suç niteliği ve ilgili mevzuat dikkate alınarak belirlenmelidir.

Arabuluculuk gibi belirli işlemlerin zamanaşımının işlemesine etkisi de ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle trafik kazası sonrasında yalnızca sigortadan cevap beklenerek uzun süre hareketsiz kalınması hak kaybına yol açabilir.

14. Trafik Kazasından Sonra İbraname veya Feragatname İmzalanmalı mı?

Kazadan hemen sonra karşı tarafın ya da sigorta şirketinin teklif ettiği ödeme karşılığında bütün tazminat haklarından vazgeçildiğine ilişkin belge imzalanması önemli riskler taşıyabilir.

Özellikle yaralanmalı kazalarda kişinin kalıcı sakatlığı ve gelecekteki zararları başlangıçta tam olarak belirlenemeyebilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesinde, tazminat miktarına ilişkin açıkça yetersiz veya fahiş anlaşma ve uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilmesi öngörülmüştür. Bu özel sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu yargı kararlarında vurgulanmaktadır.

Bununla birlikte her ibranamenin kendiliğinden geçersiz olduğu düşünülmemelidir.

Ayrıca sürücü ve işleten hakkındaki maddi tazminat taleplerinden feragat edilmesi, müteselsil sorumluluk ilişkisi nedeniyle sigorta şirketine yöneltilecek talepleri de etkileyebilir.

Bu nedenle tazminat miktarı ve kapsamı belirlenmeden düzenlenen ibra, feragat ve uzlaşma belgeleri dikkatle incelenmelidir.

15. Örnek Olaylarla Trafik Kazası Sonrası Hukuki Süreç

Örnek 1: Park Halindeki Araca Başka Bir Araç Çarptı

Bir kişi aracını yol kenarında hukuka uygun şekilde park etmiştir. Başka bir sürücü dikkatsizlik sonucu park halindeki otomobile çarpmıştır.

Araç sahibi öncelikle kaza tutanağını ve kamera görüntülerini temin etmeli, hasarın sigorta ekspertiziyle belirlenmesini sağlamalıdır.

Kusur ve diğer şartlar mevcutsa onarım bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talep edilebilir.

Onarım bedeli ile değer kaybı yönünden karşı aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılabilir. Araç mahrumiyet bedeli bakımından sürücü ve işletenin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

Örnek 2: Belediye Çöp Kamyonu Park Halindeki Araca Çarptı

Bu durumda kazanın kamu aracını ilgilendirmesi nedeniyle kolluk tespitlerinin yapılması önemlidir.

Araç hasarı, değer kaybı ve araç mahrumiyeti yönünden deliller toplanmalı, aracın sigorta durumu incelenmeli ve talep edilecek zararlar ayrı ayrı belirlenmelidir.

Belediyeye ait motorlu aracın karıştığı trafik kazası bakımından, Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki motorlu araç sorumluluğuna dayanılıyorsa adli yargı yolu gündeme gelebilir. Buna karşılık zarar, karayolunun yapım veya bakımındaki kamu hizmeti kusurundan kaynaklanıyorsa idari yargı boyutu ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu iki durum birbirine karıştırılmamalıdır.

Örnek 3: Trafik Kazasında Sürücü Yaralandı

Bir sürücü başka aracın kusuru nedeniyle yaralanmış ve üç ay çalışamamıştır.

Yaralanan kişi hastane kayıtlarını, geçici iş göremezlik belgelerini, çalışma ve gelir durumunu gösteren delilleri toplamalıdır.

Kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı ve kusur durumu araştırıldıktan sonra geçici iş göremezlik zararı, varsa sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri ve diğer kanuni zararlar yönünden tazminat hesabı yapılabilir.

Ayrıca uygun şartlarda manevi tazminat talep edilebilir.

Örnek 4: Araca Çarpan Sürücü Olay Yerinden Kaçtı

Öncelikle güvenlik kamerası, tanık, plaka ve olay yeri delilleri araştırılmalı; gerekli kolluk bildirimi yapılmalıdır.

Sorumlu araç tespit edilirse araç işleteni, sürücü ve varsa ilgili sigortacıya yönelik başvuru yolları değerlendirilebilir.

Sorumlu araç tespit edilemiyorsa yalnızca araç hasarı bakımından Güvence Hesabına başvurmak sonuç vermez. Buna karşılık bedensel zarar varsa Güvence Hesabı şartları ayrıca araştırılmalıdır.

16. Trafik Kazasıyla İlgili Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi Kararları

Aşağıdaki kararlar Adalet Bakanlığı'nın UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden incelenebilir.

Karar 1 – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/12979, K. 2022/14487, 14.11.2022

Konu: Araç değer kaybı, araç mahrumiyeti ve kusur incelemesi.

Yargıtay, kaza nedeniyle açılan tazminat davasında kusur durumunun yeterince araştırılmasını ve araç değer kaybının ikinci el piyasa değerleri arasındaki fark esas alınarak belirlenmesini gerekli görmüştür.

Kararda ayrıca yalnızca araç kiralama veya taksi harcaması belgesinin bulunmadığı gerekçesiyle araç mahrumiyet talebinin reddedilmesinin doğru olmadığı vurgulanmıştır.

Uygulamadaki önemi: Araç kiralama faturası bulunmasa dahi makul onarım süresi ve araçtan mahrumiyet zararı uzman bilirkişiyle araştırılabilir.

Kararın tam metni – Adalet Bakanlığı

Karar 2 – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2026/3130, K. 2026/4439, 20.04.2026

Konu: Sigorta şirketine başvuru dava şartı.

Yaralanmalı trafik kazasına ilişkin uyuşmazlıkta sigortaya başvuru şartının yerine getirilip getirilmediği tartışılmıştır.

Yargıtay, somut olayda bulunan arabuluculuk anlaşmama tutanağının sigorta şirketine başvuru kapsamında kabul edilebileceğini değerlendirerek uyuşmazlığın esasına girilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Uygulamadaki önemi: KTK 97 kapsamındaki başvurunun niteliği somut olarak araştırılmalıdır. Bununla birlikte hak kaybını önlemek için açık ve yazılı sigorta başvurusu yapılması en güvenli yoldur.

Kararın tam metni – Adalet Bakanlığı

Karar 3 – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/3685, K. 2026/3555

Konu: Yaralanmalı trafik kazasında uzlaşma ve feragatin tazminata etkisi.

Kararda bedensel zarar nedeniyle sürücü, işleten ve sigorta şirketine yöneltilen talepler ele alınmıştır.

Yargıtay, ceza uzlaşmasının sonradan ortaya çıkan veya uzlaşma sırasında belirlenemeyen zararlara etkisi bakımından 2024 yılında yapılan kanun değişikliğini dikkate almış; ancak somut olayda sürücü ve işleten hakkındaki maddi tazminat taleplerinden feragatin müteselsil sorumlulara etkisini değerlendirerek ret sonucunu yerinde bulmuştur.

Uygulamadaki önemi: Ceza uzlaşması, ibra ve hukuk davasından feragat farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Belgelerin kapsamı incelenmeden bütün taleplerden vazgeçilmemelidir.

Kararın tam metni – Adalet Bakanlığı

Karar 4 – Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/600, K. 2026/936, 06.06.2026

Konu: Araç değer kaybı, araç mahrumiyeti ve zamanaşımı.

Park halindeki araca çarpılması nedeniyle açılan davada tazminat talepleri ve zamanaşımı itirazı değerlendirilmiştir.

Kararda KTK 109 kapsamında iki ve on yıllık zamanaşımı süreleri ile cezayı gerektiren fiillerde uzamış zamanaşımı uygulanması açıklanmış, belirsiz alacak davasına ilişkin hükümler üzerinde durulmuştur.

Uygulamadaki önemi: Kaza tarihinin, zararın öğrenildiği zamanın ve davanın niteliğinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kararın tam metni – Adalet Bakanlığı

Karar 5 – Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, E. 2023/360, K. 2025/447, 28.03.2025

Konu: Araç değer kaybının piyasa rayicine göre hesaplanması.

Mahkeme, kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybının belirlenmesinde hasarsız piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değerinin karşılaştırıldığı bilirkişi değerlendirmesini incelemiştir.

Uygulamadaki önemi: Araç değer kaybı hesabında yalnızca sigorta şirketinin belirlediği tutarla yetinilmemeli, gerçek piyasa rayici ve aracın geçmiş hasarları değerlendirilmelidir.

Kararın tam metni – Adalet Bakanlığı

Karar 6 – İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/100, K. 2026/970, 05.06.2026

Konu: Hasar fark bedeli, değer kaybı ve sebepsiz zenginleşme.

Uyuşmazlıkta, araç onarımının kasko sigortası tarafından karşılandığı durumda ayrıca talep edilen hasar farkının gerçek bir bakiye zarar oluşturup oluşturmadığı incelenmiştir.

Mahkeme, onarımın tam ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığının ve davacının ek bir ödeme yapıp yapmadığının araştırılması gerektiğini vurgulamıştır.

Uygulamadaki önemi: Sigorta şirketlerinden gerçek zarar talep edilebilir; ancak aynı zarar için mükerrer ödeme alınması mümkün değildir.

Kararın tam metni – Adalet Bakanlığı

17. Trafik Kazası Sonrası En Çok Sorulan Sorular

Kazadan sonra karşı tarafın sigortasına başvurmak zorunlu mu?

Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki zararı sigorta şirketinden talep ederek dava veya tahkim yoluna gitmek isteyen zarar gören, KTK 97 gereğince öncelikle yazılı başvuruda bulunmalıdır.

Aracımı tamir ettirdikten sonra değer kaybı isteyebilir miyim?

Evet. Aracın tamir edilmiş olması tek başına değer kaybı tazminatı talebini ortadan kaldırmaz. Ancak değer kaybı ve sorumluluk koşullarının bulunması gerekir.

Kiralık araç kullanmadım. Araç mahrumiyet bedeli isteyebilir miyim?

Evet, koşulları varsa mümkündür. Zararın hesabında makul onarım süresi ve emsal kullanım bedeli önem taşır.

Kaza tutanağında yüzde yüz kusurlu gösterildim. İtiraz edebilir miyim?

Evet. Kusur oranına itiraz edilerek kazanın oluş şeklinin yeniden incelenmesi istenebilir. Mahkeme, yalnızca tutanaktaki değerlendirmeye bağlı değildir.

Aracım eskiyse değer kaybı alamaz mıyım?

Aracın eski olması otomatik ret nedeni değildir. Gerçek değer kaybının oluşup oluşmadığı araç yaşı, kilometresi, hasar geçmişi ve ikinci el piyasa koşullarıyla değerlendirilir.

Sigortadan ödeme aldım. Tekrar tazminat talep edebilir miyim?

Ödemenin tüm zararı karşılayıp karşılamadığı, ibraname düzenlenip düzenlenmediği, poliçe limitleri ve ilgili kanuni süreler incelenerek bakiye talep hakkı belirlenebilir.

Kazada hem maddi hasar hem de yaralanma varsa ayrı dava açmak gerekir mi?

Her olayda zorunlu olarak ayrı dava açılması gerekmez. Taleplerin hukuki niteliği, taraflar, görev ve usul koşulları değerlendirilerek birlikte veya ayrı takip edilmesi kararlaştırılır.

Sonuç: Trafik Kazası Sonrasında Hak Kaybı Yaşamamak İçin

Trafik kazası sonrasında yalnızca kusur oranının belirlenmesi ve aracın tamir edilmesi yeterli olmayabilir.

Kaza yerindeki delillerin korunması, araç hasarının doğru tespiti, kamera kayıtlarının alınması, sigorta başvurusunun usulüne uygun yapılması ve bütün tazminat kalemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle araç değer kaybı, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve manevi tazminat taleplerinin birbirinden farklı hukuki koşullara tabi olduğu unutulmamalıdır.

Bu nedenle trafik kazasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kazanın niteliğine ve somut delillere göre doğru hukuki yolun belirlenmesi, hak kaybının önlenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır.

Av. Mücahit Çelik – Osmaniye

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayda uygulanacak mevzuat, kusur oranı, poliçe kapsamı ve dava şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve somut olayınıza özgü bir avukatlık ilişkisi kurmaz. Güncel mevzuat ve olayınızın özellikleri için bir avukata danışmanız önerilir.