Türk aile hukukunda yıllardır tartışma konusu olan ve kamuoyunda 'süresiz nafaka' olarak bilinen uygulama hakkında tarihi bir hukuki gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan ve boşanma sonrasında süresiz yoksulluk nafakası ödenmesine imkan tanıyan '...süresiz olarak...' ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Osmaniye boşanma avukatı olarak bu kritik kararın detaylarını, gerekçesini ve boşanma davalarına etkilerini sizler için derledik.

1. Kararın Arka Planı ve AYM'ye Başvuru Süreci

Antalya 12. Aile Mahkemesi, bakmakta olduğu bir boşanma davasında TMK m. 175/1'de düzenlenen süresiz nafaka kuralının Anayasa'nın 2., 10., 20., 35. ve 41. maddelerine aykırı olduğunu belirterek iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. AYM Genel Kurulu, 4 Haziran 2026 tarihinde yaptığı esastan inceleme neticesinde (Esas Sayısı: 2025/156, Karar Sayısı: 2026/131) oy çokluğu ile söz konusu ibarenin iptaline karar verdi.

2. Anayasa Mahkemesi İptal Kararını Hangi Gerekçelere Dayandırdı?

AYM kararına yön veren temel gerekçeler şunlardır:

• Haklar Arasındaki Makul Dengenin Bozulması: Mahkeme, evlilik birliğinin sona ermesinden sonra tarafların karşılıklı dayanışma yükümlülüğünün ömür boyu sürmesinin, kusursuz olsa dahi nafaka borçlusuna katlanılamaz ve ağır bir yük getirdiğini vurguladı.
• Belirlilik ve Hukuki Güvenlik İlkesi: Kanun metninin hakime esneklik tanımaması veya hakimlerin kategorik olarak her durumda süresiz nafakaya hükmetmesi, kişilerin geleceğini öngörmesini engellemektedir (Anayasa m. 2).
• Maddi ve Manevi Varliği Koruma Hakkı: Bir kişinin boşandığı eşine ömür boyu mali olarak bağlı kalması, yeni bir hayat ve aile kurmasını, mülk edinmesini güçleştirmekte ve Anayasa'nın 17. maddesindeki kişinin manevi varlığını koruma hakkını ihlal etmektedir.

3. Hakimlere Takdir Yetkisi ve Süreli Nafaka Modeli

Kararda, devletin her iki tarafın hak ve menfaatlerini dengede tutması gerektiği belirtildi. AYM; evlilik süresi, eşlerin yaşı, sağlık durumu, eğitim ve çalışma kapasitesi gibi unsurlar gözetilerek hakime nafaka süresini belirleme takdir yetkisi tanınması gerektiğinin altını çizdi. Süresiz nafakanın ise ancak istisnai ve somut olayın gerektirdiği açık hallerde uygulanabileceği ifade edildi.

4. Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek? (9 Aylık Süre)

İptal kararı neticesinde doğacak hukuki boşluğun kamu yararını ihlal etmemesi adına AYM, iptal hükmünün Resmî Gazete'de yayımlandığı 30 Eylül 2026 tarihinden itibaren 9 ay sonra (30 Haziran 2027) yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yeni bir yasal düzenleme yapması beklenmektedir.

Sonuç ve Osmaniye Boşanma Avukatı Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, boşanma davaları ve nafaka hukukunda yeni bir dönemi başlatmaktadır. Gelecekte nafaka sürelerinin belirlenmesinde evlilik süresi ve tarafların sosyo-ekonomik durumları temel kriter olacaktır. Devam eden veya açılacak boşanma davalarınızda hak kaybı yaşamamak ve güncel mevzuata uygun hareket etmek için Osmaniye Avukat Mücahit Çelik ile iletişime geçebilirsiniz.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve somut olayınıza özgü bir avukatlık ilişkisi kurmaz. Güncel mevzuat ve olayınızın özellikleri için bir avukata danışmanız önerilir.