Hukuk Genel Kurulu 2025/20 E. , 2026/206 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi
SAYISI: 2024/35 E., 2024/356 K.
ÖZEL DAİRE KARARI: Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.10.2023 tarihli ve 2023/7701 Esas, 2023/9712 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı SGK vekilince temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin eşinden boşanması üzerine ölmüş olan annesinden dolayı kendisine yetim aylığı bağlandığını, eski eşi ile fiilen bir araya gelmediklerini ileri sürerek Kurum işleminin iptali ile müvekkiline yeniden aylık bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.04.2021 tarihli kararı ile davacı ve eski eşinin fiilen ayrı yaşadıklarının belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.03.2023 tarihli kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ
C. Uyuşmazlık
Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacının eski eşi ile fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığı konusunda mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe
1. 5510 sayılı Kanun'un 56/2. maddesi gereğince boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen hak sahiplerinin aylıkları kesilir.
2. Somut olayda; davacının adresi ile eski eşinin adreslerinin belirtilen dönemde aynı olduğu, Kurum denetmenine beyanda bulunan muhtarın fiili birlikteliği doğruladığı anlaşılmaktadır.
3. Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme yeterli değildir. Davacı ve eski eşinin adreslerinde kolluk vasıtasıyla araştırma yapılmalı, komşular tanık olarak dinlenilmeli, adres ortaklığı karşısında tanık beyanlarıyla oluşan çelişkiler giderilmeli ve Kuruma ihbarda bulunan kişi araştırılıp bilgisine başvurulmalıdır.
4. Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı SGK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesi gereğince BOZULMASINA,
Dosyanın HMK'nın 373. maddesinin 1. fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.