Devam Eden Ceza Yargılamaları Yeterli Araştırma Yapılmadan Sözleşme Feshine Esas Alınamaz Kararı

T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE Esas No: 2023/3654 Karar No: 2025/5210[cite: 53]

"İçtihat Metni"[cite: 53]

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...[cite: 53]
VEKİLİ: Av. ...[cite: 53]
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Bakanlığı[cite: 53]
VEKİLİ: Av. ...[cite: 53]

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.[cite: 53]

YARGILAMA SÜRECİ:[cite: 53]
Dava konusu istem: Manisa ili, ... Komutanlığında sözleşmeli er adayı olan davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sözleşmeli er adayı olma şartlarını taşımadığının anlaşıldığından bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.[cite: 53]

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen bilgilerin kişisel veri niteliğinde olduğu, bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararlarında ve anayasal ilkelerde belirtildiği üzere, keyfiliği önlemeye yönelik bu verilerin kullanımına ilişkin düzenlemelerin kanunla belirlendiği; dava konusu uyuşmazlıkta ise, kanuni olarak zorunlu olmasına rağmen dava konusu işlemin dayanağı değerlendirme komisyonu kararında davacı hakkında elde edilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirme bulunmadığından şekil yönünden hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı gibi ara kararı ile istenilmesine rağmen, komisyon kararının ilgili üye ve başkanının adı ve soyadı, görevi ile imzasının yer aldığı aslının imzalı örneğinin gönderilmemesi nedeniyle, bu haliyle, komisyon kararının şekil yönünden de uygun olmadığından bahisle bu karar esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; bununla birlikte, iş bu karar uyarınca değerlendirme komisyonu tarafından davacı hakkında elde edilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirme yapılmak suretiyle yeni bir işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.[cite: 53]

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 4. maddesinin (h) bendinde yer alan, "Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak" ibaresinin Anayasa Mahkemesi kararıyla, "mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması" yönünden iptal edildiği dikkate alındığında, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinden sonraki süreçte güvenlik soruşturmasının yapılmasına, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmiş olması nedeniyle, 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan güvenlik soruşturmasının 6191 sayılı Kanun uyarınca tesis edilecek işlemlere dayanak alınmasının hukuka aykırılık oluşturmayacağı; uyuşmazlık konusu olayda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesine, 7315 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca temin edilen "basit yaralama" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli kesinleşme şerhi ve sayılı kararıyla HAGB ve denetimli serbestliği, yaralama suçundan Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarasıyla dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği ve taraflar arasında uzlaşma sürecinin devam ettiği, kimliği hakkında yalan beyan suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli kesinleşme şerhi ve ... sayılı ilâmıyla 105-TL idari para cezasıyla cezalandırıldığı" şeklindeki bilginin esas alındığı, UYAP sistemi üzerinden de adı geçen ceza yargılamalarına ait dosyaların tetkiki sonucu, davacıyla alakalı olarak bahsi geçen bilgi notunun görüldüğü; dolayısıyla, 7315 sayılı Kanun hükümleri kapsamında, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucu elde edilen bilgilerin ve olguların değerlendirilmesi konusunda takdir hakkı bulunan idarece, davacının yürüteceği kamu görevinin önem ve özelliği de dikkate alındığında, güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.[cite: 53]

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin dayanağı değerlendirme komisyonu kararında, davacı hakkında elde edilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirme bulunmadığı gibi, anılan komisyon kararında ilgili başkan ve üyelerin imzalarının yer almadığı dikkate alındığında şekil yönünden işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.[cite: 53]

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.[cite: 53]

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...[cite: 53]
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.[cite: 53]

TÜRK MİLLETİ ADINA[cite: 53]
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:[cite: 53]

MADDİ OLAY:[cite: 53]
Manisa ili, ... Komutanlığında sözleşmeli er adayı olan davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sözleşmeli er adayı olma şartlarını taşımadığının anlaşıldığından bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ön sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.[cite: 53]

İLGİLİ MEVZUAT:[cite: 53]
6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 2, 3 ve 6. maddeleri ile 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 4 ve 5. maddeleri incelenmiştir.[cite: 53]

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:[cite: 53]
Uyuşmazlıkta, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine, 7315 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca temin edilen "Basit yaralama" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin 05/07/2018 tarihli kesinleşme şerhli ve ... sayılı kararıyla HAGB ve denetimli serbestliği, yaralama suçundan Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma numarasıyla dosyanın uzlaşma sürecinin devam ettiği, kimliği hakkında yalan beyan suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli kesinleşme şerhli ve ... sayılı ilâmıyla 105.-TL idari para cezasıyla cezalandırıldığı" şeklindeki bilginin esas alındığı görülmektedir.[cite: 53]
Bu durumda, davacı hakkında yürüyen adli soruşturmaların niteliği ve sonucu ile neticelenen ceza yargılamalarında bir mahkumiyet hükmü bulunup bulunmadığı hususları araştırılmak suretiyle bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen kararda hukuki ispat görülmemiştir.[cite: 53]

KARAR SONUCU:[cite: 53]
Açıklanan nedenlerle;[cite: 53]
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,[cite: 53]
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,[cite: 53]
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,[cite: 53]
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 25/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.[cite: 53]

(X) KARŞI OY:[cite: 53]
Bölge İdare Mahkemesinin istinaf isteminin kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine ilişkin kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararının onanması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.[cite: 53]