İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/1353 Esas, 2025/1575 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Alaca Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2025/3 E., 2025/124 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan [...] Petrol inş. Taah. Nak. San.ve Tic. Ltd. Şti'nin [...] bayisi olduğunu, diğer davalının ise [...] Türkiye sorumlusu ya da asıl ithalatçısı olduğunu, müvekkilinin, 09.11.2018 tarihli fatura ile [...] bayisinden 19... plaka sayılı, 2018 model 350L tek pikap marka, sıfır (0) km aracı satın aldığını, aracın garantisinin 3 yıl olup garanti süresinin halen devam ettiğini, müvekkilinin aracı satın aldıktan sonra, garanti süresi içerisinde araçta arızalar oluşmaya başladığını, aracın ilk arızayı 17.04.2020 tarihinde verdiğini ve bu tarihten sonra aracın sürekli aynı arızayı vermeye devam ettiğini, aracın krank keçesi değiştirilerek, müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin birkaç gün sonra aynı arızayı tekrar fark ettiğini, ayrıca direksiyondan ve sol ön camdan ses geldiğini de bildirerek tekrar servise müracaat ettiğini, bu kez 24.04.2020 tarihinde tekrar krank keçesinin değiştirildiğini, ayrıca ses yapmakta olan direksiyon için, direksiyon kolu siparişi verildiğini, bir gün sonra, arızalar giderildi diye aracın tekrar müvekkiline teslim edildiğini, 10 gün kadar sonra da direksiyon kolu değiştirildiğini, müvekkilinin aracı birkaç ay daha kullandıktan sonra yine arıza verdiğini, bu kez aracın motorundan anormal sesler geldiğini, müvekkilinin yetkili servisi aradığını, servisten aracı hareket ettirmemesi ve çekici ile aracın servise götürüleceğinin bildirildiğini, aracın 16.07.2020 tarihinde çekici ile alınarak tekrar servise götürüldüğünü, 18.08.2020 tarihine kadar aracın serviste kaldığını, yani 1 aylık tamir süresinin de geçirildiğini, müvekkiline bilgi verilmeden ve izin alınmadan aracın motorunun komple indirildiğini, krank kelepçeleri ve yataklarının değiştirildiğini, aracın EGR'si ve termostatının değiştirildiğini, aracın 32 gün serviste kaldığını, bu 32 gün boyunca müvekkiline aracının misli ile aynı bir araç verilmesi gerekirken ilk önce araç verilmediğini, son 19 gün ise binek araç verildiğini, aracın müvekkiline 18.08.2020 tarihinde teslim edilebildiğini, yaklaşık 2 ay sonra aracın krank keçelerinden yağ kaçırmaya başladığını, müvekkilinin servisi aradığını, yaklaşık 2 ay sonraya randevu verildiğini, bu kez aracın vites kutusunun söküldüğünü, krank keçesinin değiştirildiğini, 1 gün sonra da müvekkiline teslim edildiğini, bu arızalar nedeniyle müvekkilinin davalıya ve Türkiye distribütörü [...] Otomotiv Sanayi A.Ş.'ye noterden bir ihtarname çekerek aracın ayıplı olduğunu, arızanın süreklilik arz ettiğinden aracın misli ile değiştirilmesi istediğini ancak kabul edilmediğini ileri sürerek aracın misli ile değiştirilmesine, mümkün olmadığı takdirde araçta meydana gelen değer azalışının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı [...] A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını müvekkili şirketin aracın üreticisi olduğunu, satım akdinin tarafı olmadığını, genel hükümler çerçevesinde satım akdinin tarafı olmayan müvekkil şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu araçta üretimden kaynaklanan bir ayıbın söz konusu olmadığını, dava konusu aracın onarıldığını ve davacıya sorunsuz şekilde teslim edildiğini, davacının araca ilişkin seçimlik haklarını onarım yönünde kullanarak tükettiğini, seçimlik hak kullanılmakla tükendiğine göre başka bir seçimlik hakkın kullanılmasının hukuken mümkün olmadığını, aracın şu anda hazır ve çalışır durumda olduğunu ve bu hususun davacının aracını onarım sonrasında kullanmaya ve faydalanmaya devam etmesi ile dahi ortada olduğunu, dava konusu araçta motor revizyonu yapıldığını, aracın onarılarak davacıya teslim edildiğini, davacının aracı 180.000 kilometreyi geçtiğini, kullanılmaya da devam edildiğini, somut olaya bakıldığında, dava konusu araçta ayıbın söz konusu olmadığını, ayıbın olduğu kabul edilmemekle birlikte, aracın misli ile değişim isteğinin de araçta değer kaybı olmaması nedeniyle dürüstlük kurallarına aykırı teşkil ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı [...] Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olan 19... plakalı aracın, 09.01.2018 tarihinde satın alındığını, 3 yıllık garanti süresi bulunmakla birlikte garanti süresi kapsamında araçta kullanım sonucu oluşan aksaklıklar ve yıllık bakımları sigorta kapsamında karşılandığını, davacı tarafın sigorta evraklarını aracını sorunsuz olarak aldığını belirterek imzaladığını, aracın 32 gün boyunca serviste kaldığı ve davacı taraf 19. günün sonunda binek araç verildiğini ifade ettiğini, lakin herhangi bir gecikmenin söz konusu olmadığını, davacının motor aksamı içerisinde yer alan krank keçesinde sıkıntı mevcut olduğu iddiası ile müvekkili şirkete başvurduğunu, müvekkili şirketin, davacıyı mağdur etmemek adına, garanti kapsamı içerisinde yenileri ile değiştirdiğini, aksaklık neticesinde başvurulan bir hal için, rıza dışında değişimi öne sürmenin davacının kötüniyetini gösterdiğini, onarımın ve gerekli yenilemelerin yapılmasına rağmen aracın misliyle ile değişimini talep etmek ve aracın davacı tarafından kötü kullanımı ve yıpranması sonucu oluşan aksaklıklar neticesinde değer kaybı talep edilmesinin kötüniyetli bir eylem olup hukuka aykırı olduğunu, yenilik doğuran haklara sadece bir defa kullanmaya müsait haklar olduğunu, bu nedenle bir kez kullanılan yenilik doğuran hakkın, beyanın muhataba varmasından sonra geri alınmasının ve tekrar hakkın kullanılmasından önce mevcut olan hukuki duruma dönülmesinin kural olarak mümkün olmadığını, araçta herhangi bir onarım yoluyla giderilmeyecek bir türde ayıp olmadığını, bahsedilen arızaların garanti kapsamında ve yıllık bakımlarla düzeltilmiş olsa da sadece satıcı olan başka bir deyimle vitrin olarak kullanılan şubeye herhangi bir kusur yüklenilemeyeceğini, müvekkili şirketin markaya ait olan araçların alım-satım ve bakım-onarım hizmetlerini yürüttüğünü, fabrikasyon hatalarının müvekkili şirketten kaynaklanmadığını, kusur müvekkili şirketten kaynaklanmışçasına hareket edilmesinin hayatın olağan akışına uygun düşmediğini, aracın tramer kaydı sorgusunun yapılarak aracın herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ya da araçta değer kaybına sebebiyet verecek bir durumla karşılaşıp karşılaşılmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ayıbın niteliği hususunda otomotiv alanında uzmanlığı bulunan makine mühendisi tarafından hazırlanan 07.04.2023 tarihli bilirkişi rapora göre, dava konusu sıfır olarak satın alınan aracın krank keçesinden yağ kaçırdığı ve kapsamlı onarımlar gördüğü, önemli parçalarının değiştiği ya da çok kez sökülüp takıldığı, araçtaki hatanın fabrikasyon kaynaklı gizli ayıp olduğu, mevcut hatanın aracın çeşitli yerlerinde devam ettiği, bu durumda, 0 km araç alan davacının, değer düşüm bedeli karşılığında, böyle ağır bir ayıba katlanmasını beklemenin hakkaniyete uygun olmadığı ve gizli ayıplı olduğunun belirlendiği, emsal kararlarda da belirtildiği üzere sıfır olarak araç alan tüketicinin yüksek meblağ ödeyerek sıfır olarak aldığı aracın ayıpsız ve kusursuz olduğu kanaatiyle satın alma işlemini gerçekleştirdiği ve en üst düzeyde ekonomik fayda sağlamak istediği, dolayısıyla davacı tarafından dava konusu aracın alınması ile yeni bir araç alınmasındaki amaç ve beklentilerin karşılanmadığı, aracın ekonomik değerini azaltan böyle bir ayıba tüketicinin katlanmasının beklenemeyeceği, davacının seçimlik hakkını ayıpsız misli ile değişim yönünde kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olmadığı, ayıpsız misli ile değişim talebinin hakkaniyete uygun düştüğü ve dava konusu gizli ayıptan davalıların birlikte sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulü ile, davaya konu 2018 350 L tek kabin pikap 170ps [...] tip. motor numaralı 19... plaka sayılı aracın takyidatlardan ari bir şekilde ayıpsız misliyle değiştirilmesine, davaya konu aracın davalılara iadesine, aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 24. maddesine göre işlem yapılmasına karar verilmiş, hüküm, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı Şirketinin üretici firma olarak, diğer davalı [...] Otomotiv Şirketinin ise satıcı firma olarak zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karar, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ticari satıma konu aracın ayıp nedeniyle ayıpsız misli ile değişimi istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere müteselsilen yükletilmesine, 02.06.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.