Mal Rejimi Tasfiyesi Davalarında Yetki İtirazı ve Kesin Olmayan Yetki Kuralları Yargıtay Kararı

5. Hukuk Dairesi
"İçtihat Metni"
2025/14347 Ε., 2026/4749 Κ.
MAHKEMESİ: Aile Mahkemesi
SAYISI: 2025/195 Esas, 2025/563 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİne KONU KARARLAR
A. İstanbul Anadolu 4. Aile Mahkemesinin 10.02.2025 Tarihli ve 2025/105 Esas, 2025/124 Karar Sayılı Kararı
Eldeki davada taraflar arasında görülmekte olan Sakarya 3. Aile Mahkemesi'ndeki boşanma davasının halen derdest olduğu anlaşılmakla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 214 üncü maddesinin 2 inci fıkrası gereğince mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Sakarya 4. Aile Mahkemesinin 19.09.2025 Tarihli ve 2025/195 Esas, 2025/563 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, taraflar arasındaki boşanma davasının derdest bir boşanma davası olduğu, mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetkili mahkeme olarak boşanmaya karar verilmesi durumunda boşanmaya karar veren mahkemenin yetkili olacağı, yani mahkemece taraflar hakkında bir boşanma kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde ancak mal rejimi davası konusunda da yetkili hale gelmiş olacağı anlaşılmakla uyuşmazlık konusunda cevap süresi içinde yetki ilk itirazında bulunulmadığı, mahkemece resen yetkisizlik kararı verildiği, yetkinin kesin olmadığı durumlarda, usulüne uygun yetki ilk itirazında bulunulmamakla yetkisiz mahkeme kendiliğinden yetkili hale dönüşeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 214 üncü maddesi uyarınca mal rejiminin tasfiyesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun'un "Yetki" başlıklı 168 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir."
3. 4721 sayılı Kanun'un "Mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetki" başlıklı 214 üncü maddesi şöyledir:
"Eşler veya mirasçılar arasında bir mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, aşağıdaki mahkemeler yetkilidir:
1. Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi,
2. Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme,
3. Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi."
4. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir:
"(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."
C. Değerlendirme
Somut olayda, davanın İstanbul Anadolu 4. Aile Mahkemesinde açıldığı, davalının cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı İstanbul Anadolu 4. Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun'un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 4. Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.