Hakaret Sayılan ve Sayılmayan Sözler: 20 Yargıtay Kararıyla Soru ve Cevaplar

Yargıtay'a göre bu sözler kaba ve rahatsız edici olsa da her durumda hakaret suçu oluşturmaz. Bir kişinin söylediği sözün suç sayılabilmesi için karşı tarafın onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek nitelikte olması gerekir. Yargıtay, bu olayda kullanılan ifadelerin hakaret suçunu oluşturmadığına karar vermiştir.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 05.06.2023, 2021/12763 E., 2023/19336 K.

Hayır. Bir sözün karşı tarafı üzmesi, kızdırması veya rahatsız etmesi tek başına hakaret suçu oluşturmaz. Hakaret suçunun oluşması için kişinin onur ve saygınlığını zedeleyen somut bir isnat veya sövme bulunmalıdır. Nezaketsiz ifadeler ile hakaret birbirinden ayrılmalıdır.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 23.03.2022, 2021/32493 E., 2022/8199 K.

Her ağır eleştiri hakaret değildir. Eleştiri kişinin karakterini veya onurunu değil, yaptığı işi ve davranışlarını hedef alıyorsa ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilir. Ancak eleştiri kişiyi aşağılamaya dönüşürse hakaret suçu oluşabilir.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 22.06.2022, 2020/16280 E., 2022/15697 K.

Yargıtay, bu tür ifadeleri beddua veya kötü temenni olarak değerlendirmiştir. Sözler rahatsız edici olsa da tek başına hakaret suçunu oluşturmaz. Ancak sözlerin kullanıldığı ortam ve olayın bütün koşulları ayrıca değerlendirilir.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 19.09.2022, 2020/16980 E., 2022/17098 K.

Yargıtay'ın değerlendirdiği olayda bu ifadeler hakaret değil, kaba hitap ve eleştiri olarak kabul edilmiştir. Her nezaketsiz söz nedeniyle ceza verilmesi mümkün değildir. Ancak ifadelerin söylendiği ortam ve kullanılış şekli önemlidir.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 30.11.2022, 2022/14471 E., 2022/24019 K.

Evet. Instagram üzerinden yapılan paylaşımlar bir kişinin onurunu, saygınlığını veya ticari itibarını zedeliyorsa manevi tazminat talep edilebilir. Yargıtay, hakaret içeren paylaşımın ceza yargılamasında da sabit görüldüğü olayda mağdur lehine manevi tazminata karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 27.03.2025, 2022/8843 E., 2025/5147 K.

Evet. Sosyal medya üzerinden düşünce açıklamak serbesttir. Ancak eleştiri sınırları aşılarak kişinin doğrudan onuru ve saygınlığı hedef alınırsa manevi tazminat sorumluluğu doğabilir. Yargıtay, bir kişiyi aşağılayan ifadeler içeren paylaşım nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini kabul etmiştir.

Karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 19.09.2022, 2020/3511 E., 2022/10613 K.

Yalnızca ekran görüntüsü her durumda mahkûmiyet için yeterli değildir. Özellikle sahte veya anonim hesaplarda paylaşımı kimin yaptığının belirlenmesi gerekir. Bunun için IP adresi, bağlantı kayıtları ve diğer teknik deliller araştırılabilir. Hesabı kullanan kişi yeterli delillerle tespit edilmeden mahkûmiyet kurulamaz.

Karar: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 23.02.2021, 2018/18-450 E., 2021/68 K.

Evet. Hakaretin mutlaka herkesin önünde yapılması gerekmez. WhatsApp, SMS veya Instagram özel mesajıyla kişiye hakaret edilmesi de suç oluşturabilir. Ancak mesaj yalnızca ilgili kişiye gönderilmişse alenen hakaret nedeniyle ceza artırımı uygulanmaz.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 15.06.2022, 2021/18920 E., 2022/14510 K.

Evet. Hakaretin herkesin erişebildiği açık bir sosyal medya hesabında veya yorum bölümünde yapılması hâlinde suç alenen işlenmiş sayılabilir. Bu durumda TCK 125/4 gereğince verilecek ceza altıda bir oranında artırılır.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 08.06.2022, 2020/16118 E., 2022/14450 K.

Evet. Televizyon yayınında yapılan açıklamalar eleştiri sınırını aşarak kişinin onur ve saygınlığını zedeliyorsa manevi tazminat istenebilir. Mahkeme; sözlerin ağırlığını, olayın nasıl gerçekleştiğini ve tarafların durumunu değerlendirerek uygun bir tazminat miktarı belirler.

Karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 02.05.2024, 2021/16228 E., 2024/4041 K.

Manevi tazminatın herkes için geçerli sabit bir miktarı yoktur. Mahkeme, hakaretin ağırlığını, kişide yarattığı manevi zararı ve olayın özelliklerini değerlendirir. Tazminat ne mağduru zenginleştirecek ne de karşı tarafı ekonomik olarak yıkıma uğratacak düzeyde olmalıdır. Aynı zamanda caydırıcılık da gözetilir.

Karar: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18.10.2022, 2021/383 E., 2022/1288 K.

Evet. Ceza mahkemesinde hakaret eyleminin sabit görülmesi, ayrıca açılacak manevi tazminat davasında önemli bir delildir. Ancak manevi tazminat miktarı ve hukuki sorumluluk hukuk mahkemesince değerlendirilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının bağlayıcılığı ise ayrıca incelenmelidir.

Karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 12.10.2023, 2023/1237 E., 2023/10685 K.

Evet. Ceza mahkemesinde delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmiş olması, manevi tazminat davasının mutlaka reddedileceği anlamına gelmez. Hukuk mahkemesi delilleri ayrıca değerlendirerek kişilik haklarının ihlal edilip edilmediğine karar verebilir.

Karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 07.02.2022, 2021/25757 E., 2022/1703 K

Her zaman değil. Bir kişinin memur veya başka bir kamu görevlisi olması tek başına yeterli değildir. Hakaretin kamu görevlisinin yaptığı görev nedeniyle gerçekleşmesi gerekir. Örneğin iki komşunun kişisel tartışmasında taraflardan birinin memur olması, suçu kendiliğinden kamu görevlisine hakarete dönüştürmez.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 12.09.2023, 2021/21450 E., 2023/21050 K.

Evet. Avukatın yürüttüğü yargısal faaliyet nedeniyle hakarete uğraması, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret kapsamında değerlendirilebilir. Örneğin bir avukata duruşmadaki savunması veya icra takibindeki işlemleri nedeniyle hakaret edilmesi bu kapsamda ele alınır. Belgede özetlenen karara göre suç resen soruşturulur ve ön ödeme hükümleri uygulanmaz.

Karar: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 05.05.2022, 2020/4-280 E., 2022/310 K.

Doktor veya hemşireye sağlık hizmeti sunduğu sırada, görevi nedeniyle hakaret edilmesi kamu görevlisine hakaret kapsamında değerlendirilir. Bu durumda suçun soruşturulması için mağdurun şikâyeti aranmaz. Belgede aktarılan kararda bu suç bakımından cezanın alt sınırının bir yıl olduğu belirtilmiştir.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 24.05.2023, 2021/8740 E., 2023/18412 K.

Her zaman değil. Karşılıklı hakaret durumunda mahkeme, olayın nasıl başladığını ve tarafların davranışlarını araştırır. TCK 129/3 kapsamında taraflardan biri veya her ikisi hakkında cezada indirim yapılabileceği gibi ceza verilmemesine de karar verilebilir. Kimin ilk hakareti ettiği belirlenemiyorsa bu belirsizlik de tarafların lehine değerlendirilmelidir.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 18.04.2023, 2021/15420 E., 2023/15102 K.

Haksızlığa uğramış olmak kişiye sınırsız hakaret hakkı vermez. Ancak hakaretin karşı tarafın haksız bir davranışına tepki olarak gerçekleşmesi hâlinde mahkeme cezada indirim yapabilir veya ceza vermeyebilir. Bu değerlendirmede önceki haksız davranışın ağırlığı önem taşır.

Karar: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 18.10.2022, 2020/22150 E., 2022/20110 K.

Manevi tazminat talep edilmesi mümkündür. Ancak kişinin kendisinin de karşı tarafa hakaret ettiği veya olayın çıkmasında kusuru bulunduğu ispatlanırsa tazminat miktarı azaltılabilir. Mahkeme her iki tarafın davranışlarını değerlendirerek hakkaniyete uygun karar verir.

Karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 15.04.2025, 2022/9601 E., 2025/5659 K.