Avukat Mücahit Çelik

Davacı Talebi: Konya ili, İlçe Jandarma Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmaktayken 'Jandarma Genel Komutanlığında görev yapamaz' kararlı sağlık kurulu raporuna istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 15/05/2020 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idarece temyiz isteminin reddi ve kararın onanması savunulmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince aldırılan Konya Şehir Hastanesi sağlık kurulu raporunda davacıda 'anksiyete bozukluğu, orta düzeyde aort darlık, orta düzeyde aort yetmezliği' tespit edilerek Jandarma Genel Komutanlığında görev yapamayacağının belirtildiği, uzman erbaşların Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin 30. maddesi kapsamında geri hizmet veya karargahta değerlendirilecek personelden sayılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddi ile kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Kayseri 1. Komando Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapmaktayken hakkında verilen 'Komando olamaz, uzman erbaş olur' raporuna dayanılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare temyiz aşamasında savunma vermemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacı hakkında düzenlenen sağlık raporlarına ilişkin idarece gerek tıbbi gerekse kadro durumu açısından bir değerlendirme yapılmadan feshin tesis edilmesi hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline, parasal ve özlük haklar bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının komando sınıfı için belirlenen sağlık şartlarını kaybetmesiyle kendisinden istifade edilememe halinin ortaya çıktığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi; davacı hakkında verilen raporda 'uzman erbaşlığa devam eder, sınıfı görevini yapar' tespitinin yer aldığı, askerliğe elverişli (A) diliminde kaldığı dikkate alındığında Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun başka bir sınıf veya branşta yetiştirilmek üzere görevine devam imkanının idarece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Bingöl 49. Komando Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapmaktayken hakkında verilen 'Komando olamaz, uzman erbaş olur' sağlık raporuna dayanılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davacının ilköğretim mezunu derecesiyle piyade sınıfının komando branşına temin edildiği, komando sağlık şartını kaybetmesi sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceğinin anlaşıldığı ve işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacının uzman erbaş olma niteliklerini kaybetmediği, başka bir branşta değerlendirilmeksizin sözleşmesinin feshedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline, özlük haklarının iadesine ve parasal hakların hak edildiği tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi; dava konusu fesih işleminin iptaline ilişkin kısmı ONAMIŞ; ancak idarece iptal kararı doğrultusunda yeniden bir değerlendirme yapılacağından ve doğrudan sözleşme yapılması söz konusu olmadığından bu aşamada kesin bir parasal ve özlük hak kaybından bahsedilemeyeceğini belirterek, parasal ve özlük haklar yönünden 'karar verilmesine yer olmadığına' karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesini hukuka aykırı bularak bu kısmı BOZMUŞTUR.

Davacı Talebi: Piyade Tümen Tugay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmaktayken 'Komando Olamaz, TSK'da görev yapar' raporuna dayanılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali, parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davacının mevzuattaki sağlık şartlarını taşımaması sebebiyle işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, 'Komando olamaz, TSK'da görev yapar' ibaresine ilişkin idarece tıbbi ve kadro durumu açısından bir değerlendirme yapılmadan feshin tesis edilmesi hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline ve parasal/özlük hakların ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi; dava konusu fesih işleminin iptaline ilişkin kısmı ONAMIŞ; ancak idarece gerekçedeki hususlar dikkate alınarak yeniden değerlendirme yapılacağından davacının doğrudan sözleşme yapması söz konusu olmadığı için bu aşamada kesin bir parasal ve özlük hak kaybından bahsedilemeyeceğini, bu kısım yönünden 'karar verilmesine yer olmadığına' karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesini hukuka aykırı bularak parasal ve özlük haklar yönünden kararı BOZMUŞTUR.

Davacı Talebi: Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrinde piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken hakkında düzenlenen 'Komando Olamaz' raporuna dayanılarak sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesini ve özlük haklarının iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davacının ilköğretim mezunu olarak komando branşında temin edildiği, 'komando olamaz' raporu üzerine sağlık nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceğinin anlaşıldığı ve işlemin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının önceki mahkeme kararı üzerine görüntü izleme görevlisi olarak atandığı, artık komando branşında istihdam edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline ve mali/özlük hakların ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, davacının göreve iade edilirken komando olarak mı yoksa farklı bir branşta mı atandığının netleştirilmesi için idareden istenen bilgi ve belgelerin sunulmadığı, davacının komando branşı dışında istihdam edildiği yönündeki iptal gerekçesinin somut olarak ortaya konulamadığı ve eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Kayseri Komando Komutanlığında piyade uzman onbaşı olarak görev yapmaktayken hakkında verilen 'Komando olamaz, sınıfı görevini yapar' sağlık kurul raporuna dayanılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali, yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare temyiz isteminin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacının sağlık raporunda sınıfı görevini yapabileceğinin belirtildiği, komando şartlarını kaybetmesi halinde idarenin davacıyı uygun başka bir sınıf veya branşta yetiştirmek üzere görevine devam imkanını değerlendirmesi gerektiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının komando sınıfında görev yapmak üzere sözleşme imzaladığını ve bu sağlık şartını kaybetmesiyle kendisinden istifade edilememe halinin ortaya çıktığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; davacı hakkında düzenlenen kesin raporda 'sınıfı görevini yapar' ibaresinin yer aldığı, rahatsızlığın askerliğe elverişli (A) diliminde kaldığı dikkate alındığında idarece başka bir sınıf veya branşta istihdam imkanı değerlendirilmeden doğrudan fesih yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Denizli 11. Komando Tugay Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacı, disiplinsizliği nedeniyle askerlik mesleği değerlerini sergilemede istenilen seviyeye ulaşamadığından bahisle kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idarece ilk derece mahkemesinde savunma verilmemiş; temyiz aşamasında ise davacının operasyon öncesi sağlık raporları alarak görevden kaçtığı ve işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacının aldığı sağlık raporlarının gerçeği yansıtmadığına dair idarece bir tespit yapılmadığı ve hakem hastaneye sevk edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline ve parasal hakların ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının operasyon öncesinde göreve dönmeyerek askerlik mesleğinin manevi değerlerine aykırı davrandığı ve takdir yetkisi kapsamında tesis edilen fesihte hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; dayanak 3269 sayılı Kanun'un 12/3 ve 19. maddelerindeki 'kendisinden istifade edilememe' ibarelerinin Anayasa Mahkemesi'nin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararıyla iptal edildiğini, Anayasa'nın bağlayıcılık ilkesi gereğince iptal edilen yasa kuralına dayalı Yönetmelik hükmü uyarınca tesis edilen fesih işleminde hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken 'komando olamaz' raporu verilmesi üzerine sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Tesis edilen fesih işleminin hukuka ve usule uygun olduğunu, davacının komando sağlık niteliğini kaybettiğini ve ilköğretim mezunu olması sebebiyle branş değişikliği yapılmasının mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının durumunun tıbbi, kadro ve ihtiyaç açısından değerlendirilerek başka sınıfta istihdam imkanı araştırılmadan fesih işlemi tesis edilmesini hukuka aykırı bularak işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, davacının komando niteliğini kaybetmesi ve eğitim durumu sebebiyle branş değişikliği yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ve Danıştay 12. Dairesinin bozma kararına karşı ısrar etmiştir.

Temyiz/İDDK Kararı: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; 3269 sayılı Kanun'un 12/C maddesi gereğince 4 yıllık hizmet süresini doldurmayan davacının komando niteliğini vazifenin sebep ve tesiriyle mi yoksa başka bir nedenle mi kaybettiğinin tespiti gerektiği, vazifenin sebep ve tesiriyle kaybettiğinin anlaşılması halinde ise lise mezunu olan eğitim durumu da dikkate alınarak uygun bir sınıf/branşta yetiştirilme imkanının idarece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Bir yıl içerisinde hava değişimi ve istirahat raporu sürelerinin 3 ayı geçtiğinden bahisle 6191 sayılı Kanun uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 07/03/2019 tarihli işlemin iptali ve yoksun kaldığı tüm mali haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davanın yasal süre içinde açılmadığını, esas yönünden ise sözleşmeli erlerin sürekli hizmet gereksinimi nedeniyle işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin kabulünü ve kararın bozulmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, idarenin fesih konusunda bağlı yetki içinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının rahatsızlığının (rotator kuf sendromu) uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddi kararını kaldırarak işlemin iptaline ve mali hakların ödenmesine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, fesih işleminin davacıya ne zaman tebliğ edildiği tam netleştirilememiş olsa da davacının idareye verdiği 12/09/2019 tarihli dilekçesi ile fesih işleminden haberdar olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, bu tarihi izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7 ve 11. maddelerindeki yasal süreler geçirildikten sonra (29/01/2020 tarihinde) açılan davanın süre aşımı yönünden reddedilmesi gerekirken işin esasına girilerek iptal kararı verilmesini hukuka aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın davacı aracına çarpması neticesinde araçta oluşan maddi hasar bedeli, araç değer kaybı ve aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı taraf davanın haksız olduğunu belirterek reddini savunmuştur.

İlk Derece ve Temyiz (Kanun Yararına Bozma) Süreci: İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada; hasar bedeli talebi kabul edilmiş, ikame araç kiralandığına dair fatura veya ödeme belgesi sunulamadığı gerekçesiyle araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine karar verilmiştir. Kararın kesinleşmesi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozma yoluna başvurulmuştur. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; TBK m. 50/2 uyarınca davacı araç kiralandığına dair fatura sunamasa bile hakimin zararı belirleyebileceğini, aracın hasar niteliğine göre makul tamir süresi belirlenerek bu süre için ödenmesi gereken ikame araç bedelinin bilirkişi raporuyla tespiti suretiyle talebin kabulü gerekirken reddedilmesini hukuka aykırı bularak yerel mahkeme kararının HMK m. 363 uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA oy birliğiyle karar vermiştir.