Taraflar ve Dava Konusu: Uzman çavuş olarak görev yapan davacı ile Kara Kuvvetleri Komutanlığı (Milli Savunma Bakanlığı) arasındaki sözleşmenin feshi işleminin iptali davasıdır.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığının 14/02/2018 tarihli işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının kan ve idrar örneklerinde uyuşturucu madde tespit edildiğini, ifa ettiği görevin hassasiyeti ve yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca kendisinden istifade edilememe halinin gerçekleştiğini, işlemin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacıdan istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ise istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Temyiz ve Danıştay Gerekçesi: Temyiz incelemesini yapan Danıştay 12. Dairesi; dava konusu işlemin yasal dayanağını oluşturan 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. ve 19. maddelerindeki 'kendisinden istifade edilememe hallerinin yönetmelikle düzenleneceğine' ilişkin ibarelerin, Anayasa Mahkemesinin 01/06/2022 tarihli ve E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararı ile Anayasa'nın 13. ve 70. maddelerine aykırı bulunarak iptal edildiğini vurgulamıştır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının bağlayıcılığı ve Anayasa'nın üstünlüğü ilkeleri gereğince, iptal edilen kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan Yönetmelik uyarınca tesis edilen fesih işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç: Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Davacı Talebi: Kayseri 1. Komando Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapmaktayken hakkında verilen 'Komando olamaz, uzman erbaş olur' raporuna dayanılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare temyiz aşamasında savunma vermemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacı hakkında düzenlenen sağlık raporlarına ilişkin idarece gerek tıbbi gerekse kadro durumu açısından bir değerlendirme yapılmadan feshin tesis edilmesi hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline, parasal ve özlük haklar bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının komando sınıfı için belirlenen sağlık şartlarını kaybetmesiyle kendisinden istifade edilememe halinin ortaya çıktığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi; davacı hakkında verilen raporda 'uzman erbaşlığa devam eder, sınıfı görevini yapar' tespitinin yer aldığı, askerliğe elverişli (A) diliminde kaldığı dikkate alındığında Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun başka bir sınıf veya branşta yetiştirilmek üzere görevine devam imkanının idarece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrinde piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken hakkında düzenlenen 'Komando Olamaz' raporuna dayanılarak sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesini ve özlük haklarının iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davacının ilköğretim mezunu olarak komando branşında temin edildiği, 'komando olamaz' raporu üzerine sağlık nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceğinin anlaşıldığı ve işlemin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının önceki mahkeme kararı üzerine görüntü izleme görevlisi olarak atandığı, artık komando branşında istihdam edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline ve mali/özlük hakların ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, davacının göreve iade edilirken komando olarak mı yoksa farklı bir branşta mı atandığının netleştirilmesi için idareden istenen bilgi ve belgelerin sunulmadığı, davacının komando branşı dışında istihdam edildiği yönündeki iptal gerekçesinin somut olarak ortaya konulamadığı ve eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Kayseri Komando Komutanlığında piyade uzman onbaşı olarak görev yapmaktayken hakkında verilen 'Komando olamaz, sınıfı görevini yapar' sağlık kurul raporuna dayanılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali, yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare temyiz isteminin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacının sağlık raporunda sınıfı görevini yapabileceğinin belirtildiği, komando şartlarını kaybetmesi halinde idarenin davacıyı uygun başka bir sınıf veya branşta yetiştirmek üzere görevine devam imkanını değerlendirmesi gerektiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının komando sınıfında görev yapmak üzere sözleşme imzaladığını ve bu sağlık şartını kaybetmesiyle kendisinden istifade edilememe halinin ortaya çıktığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; davacı hakkında düzenlenen kesin raporda 'sınıfı görevini yapar' ibaresinin yer aldığı, rahatsızlığın askerliğe elverişli (A) diliminde kaldığı dikkate alındığında idarece başka bir sınıf veya branşta istihdam imkanı değerlendirilmeden doğrudan fesih yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Denizli 11. Komando Tugay Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacı, disiplinsizliği nedeniyle askerlik mesleği değerlerini sergilemede istenilen seviyeye ulaşamadığından bahisle kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idarece ilk derece mahkemesinde savunma verilmemiş; temyiz aşamasında ise davacının operasyon öncesi sağlık raporları alarak görevden kaçtığı ve işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacının aldığı sağlık raporlarının gerçeği yansıtmadığına dair idarece bir tespit yapılmadığı ve hakem hastaneye sevk edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline ve parasal hakların ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının operasyon öncesinde göreve dönmeyerek askerlik mesleğinin manevi değerlerine aykırı davrandığı ve takdir yetkisi kapsamında tesis edilen fesihte hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; dayanak 3269 sayılı Kanun'un 12/3 ve 19. maddelerindeki 'kendisinden istifade edilememe' ibarelerinin Anayasa Mahkemesi'nin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararıyla iptal edildiğini, Anayasa'nın bağlayıcılık ilkesi gereğince iptal edilen yasa kuralına dayalı Yönetmelik hükmü uyarınca tesis edilen fesih işleminde hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken 'komando olamaz' raporu verilmesi üzerine sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Tesis edilen fesih işleminin hukuka ve usule uygun olduğunu, davacının komando sağlık niteliğini kaybettiğini ve ilköğretim mezunu olması sebebiyle branş değişikliği yapılmasının mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının durumunun tıbbi, kadro ve ihtiyaç açısından değerlendirilerek başka sınıfta istihdam imkanı araştırılmadan fesih işlemi tesis edilmesini hukuka aykırı bularak işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, davacının komando niteliğini kaybetmesi ve eğitim durumu sebebiyle branş değişikliği yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ve Danıştay 12. Dairesinin bozma kararına karşı ısrar etmiştir.

Temyiz/İDDK Kararı: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; 3269 sayılı Kanun'un 12/C maddesi gereğince 4 yıllık hizmet süresini doldurmayan davacının komando niteliğini vazifenin sebep ve tesiriyle mi yoksa başka bir nedenle mi kaybettiğinin tespiti gerektiği, vazifenin sebep ve tesiriyle kaybettiğinin anlaşılması halinde ise lise mezunu olan eğitim durumu da dikkate alınarak uygun bir sınıf/branşta yetiştirilme imkanının idarece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Tekirdağ 3. Zırhlı Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesi ve Yönetmelik uyarınca kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının İdlib görevlendirmesi tebliği üzerine görevden kaçmak amacıyla rapor aldığını, askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede zafiyet gösterdiğini ve takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen fesih işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının aldığı sağlık raporunun gerçeği yansıtmadığına dair idarece yapılmış bir tespit bulunmadığını ve sağlık mazeretine dayalı geçerli raporlar sebebiyle kendisinden istifade edilememe şartının gerçekleşmediğini belirterek işlemin iptaline ve yasal faiz ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, fesih işleminin dayanağı olan 3269 sayılı Kanun'un 12 ve 19. maddelerindeki 'kendilerinden istifade edilememe halleri' ibarelerinin Anayasa Mahkemesinin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararı ile iptal edildiğini, Anayasa'nın üstünlüğü uyarınca iptal edilen kanun kuralına dayalı yönetmelik hükmüne göre tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmiştir. Daire, işlemin iptaline ilişkin kararı gerekçesini değiştirerek, yasal faizin başlangıç tarihini ise dava tarihi olarak düzeltilerek ONANMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.

Davacı Talebi: Bitlis İl Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, müvekkilinin sağlık yeteneği şartlarını taşımadığından bahisle 31/12/2017 tarihinde tesis edilen sözleşme feshi işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, komando branşında görev yapan davacının 'komando olamaz' raporu alması, psikolojik sorunlarının personeli olumsuz etkileme ihtimali ve sıralı sicil amirlerinin olumsuz kanaati doğrultusunda tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin kabulünü savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının komando branşı sağlık koşulunu sağlamadığı ve sicil amirlerince sözleşme yenilenmesinin uygun görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacı hakkında düzenlenen her iki sağlık raporunda da 'Komando olamaz, uzman erbaş olur' kararı verildiğini, idarece Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun başka bir sınıf veya branşta görevine devam edip edemeyeceği değerlendirilmeden doğrudan ilişiğinin kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE ve kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, piyade uzman onbaşı olarak görev yapan müvekkilinin 'Komando olamaz' sağlık raporu üzerine kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 30/06/2020 tarihli idari işlemin iptalini, yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının sağlık şartlarını kaybetmesi sebebiyle tesis edilen fesih işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini ve Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının 'Komando olamaz' raporu bulunsa dahi 'Uzman erbaş olur' raporunun da yer aldığını, idarece durumunun tıbbi ve kadro imkanları açısından değerlendirilerek başka uygun bir sınıf veya branşta görevine devam ettirilmesi gerekirken doğrudan sözleşmesinin feshedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline ve parasal/özlük hakların iadesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının komando branşında sağlık niteliğini kaybettiğini ve ilköğretim mezunu olması nedeniyle branş değişikliğiyle istihdamının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, davacının uzman erbaş olarak TSK'da görev yapabileceği, ilgili Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında (A) diliminde askerliğe elverişli hastalık/arızaların yer aldığı ve terhis belgesinden uzman erbaş statüsünde olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, idarece başka sınıf veya branşta değerlendirilme yapılmaksızın sözleşmesinin feshedilmesini hukuka aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.