Konu: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığında eğitim gören davacının, yeterlilik sınavında başarısız sayılarak öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali ve mahrum kalınan özlük ve parasal hakların iadesi istemi.

Olay: Davacı, 2019 yılındaki ilk yeterlilik sınavında başarısız sayılmış ve ilişiği kesilmiştir. Bu işlem yargı kararıyla iptal edilince Akademiye dönen davacının sağlık raporu nedeniyle ilişiği bir kez daha kesilmiş, bu işlem de yargı kararıyla iptal edilmiştir. Yeniden akademiye katılan davacı, yeniden girdiği yeterlilik sınavında 35,74 puan alarak başarısız sayılmış ve 08/03/2022 tarihli işlemle ilişiği kesilmiştir. Sınavın atış kısmından 10, spor kısmından 0, sözlü kısmından 48,91 puan almıştır.

Yargılama Süreci: İdare Mahkemesi, sınavın Yönetmelikte yer alan usullere uygun yapıldığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge İdare Mahkemesi de istinaf başvurusunu reddetmiştir. Davacı; sözlü sınavın ses ve görüntü kaydının alınmadığını, komisyon tutanaklarının çeliştiğini, sınava hazırlanma imkânı tanınmadığını ve atış puanlama sisteminin ölçme ve değerlendirme ilkelerine aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz etmiştir.

Danıştayın Gerekçesi: Yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmıştır. Danıştay İkinci Dairesi, daha önce verdiği 13/11/2025 tarihli kararıyla Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki, sınavın uygulama yöntemi ve konu kapsamının Senato tarafından belirleneceğine dair hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasını iptal etmiştir. İptal gerekçesi, bu hususların genel, objektif ve somut kriterlerle, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereği önceden öngörülebilir şekilde yönetmelikle düzenlenmesinin zorunlu olması, her yıl değişebilecek Senato kararlarına bırakılmasının hukuka uygun olmamasıdır. Hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan Yönetmelik hükümlerine dayalı sınav sonucunda tesis edilen ilişik kesme işleminde hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Sonuç: Danıştay İkinci Dairesi, davacının temyiz isteminin kabulüne ve Bölge İdare Mahkemesi kararının İYUK m. 49/2-b uyarınca bozulmasına, dosyanın yeniden karar verilmek üzere Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar vermiştir. Karar düzeltme yolu kapalıdır.

Taraflar ve Uyuşmazlık Konusu: Davacı polis memuru, yürütülen disiplin soruşturması neticesinde "sahtecilik" fiilini işlediği iddiasıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca verilen "meslekten çıkarma" cezasının iptalini ve mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davacı Talebi: Davacı, lehe olan 7068 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğini, suçlamaların somut delillere dayanmadığını, eşitlik ve hukuki güvenlik ilkelerinin ihlal edildiğini ve aynı eylemler nedeniyle yargılandığı ceza davasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek işlemin iptalini istemiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare, yürütülen disiplin soruşturması ve ceza yargılamasındaki tespitler doğrultusunda tesis edilen meslekten çıkarma işleminin usul ve mevzuata uygun olduğunu savunarak temyiz isteminin reddini talep etmiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Danıştay Süreci: İlk Derece Mahkemesince, disiplin cezasına dayanak alınan tüzük maddesindeki fiilin 7068 sayılı Kanun'da meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmadığı ve lehe olan kural ilkesi gereği dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. İstinaf incelemesinde Bölge İdare Mahkemesi, ceza mahkemesinde verilen mahkûmiyet kararını esas alarak fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay 2. Dairesi ise, ceza mahkemesi kararının istinaf incelemesinde bozulduğunu ve yargılamanın henüz kesinleşmediğini tespit etmiştir. Disiplin cezasına konu fiil ile ceza yargılamasındaki suç nitelendirmesinin birebir örtüşmesi sebebiyle, ceza yargılaması sonucunda verilecek kararın kesinleşmesi beklenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararını BOZMUŞTUR.

Davacı Talebi: Konya ili, İlçe Jandarma Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmaktayken 'Jandarma Genel Komutanlığında görev yapamaz' kararlı sağlık kurulu raporuna istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 15/05/2020 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idarece temyiz isteminin reddi ve kararın onanması savunulmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince aldırılan Konya Şehir Hastanesi sağlık kurulu raporunda davacıda 'anksiyete bozukluğu, orta düzeyde aort darlık, orta düzeyde aort yetmezliği' tespit edilerek Jandarma Genel Komutanlığında görev yapamayacağının belirtildiği, uzman erbaşların Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin 30. maddesi kapsamında geri hizmet veya karargahta değerlendirilecek personelden sayılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddi ile kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Güvenlik soruşturmasının iptali üzerine subay temel askerlik eğitimine başlatıldıktan sonra sevk edildiği hastane raporunda diskromatopsi (renk görme bozukluğu) tespit edildiği gerekçesiyle eğitimine son verilerek ilişiğinin kesilmesine dair 25/07/2019 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Yargı kararı sonrası idarece sağlık şartlarının yeniden incelenmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, subay adayının güncel sağlık raporunda mevzuatta aranan şartları taşımadığının sabit olduğunu belirterek davanın reddini ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, aradan geçen süreçte sağlık şartlarının yeniden değerlendirilebileceği ve alınan raporlarla diskromatopsi tanısının sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise yaptırdığı ara kararı üzerine Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan raporda davacının renkli görmesinin doğal ve 'muvazzaf subay olur' kararlı olduğu tespitiyle davanın reddi kararını kaldırarak işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, Bölge İdare Mahkemesince alınan hakem hastane raporu doğrultusunda tesis edilen iptal kararını usul ve hukuka uygun bularak kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Güvenlik soruşturması iptali üzerine verilen yargı kararı gereğince astsubaylık eğitimine kaldığı yerden devam etmesi gerekirken, yeniden sağlık kuruluna sevk edilmesi ve 'muvazzaf astsubay olur' raporu alamadığından bahisle ilişik kesme kararının uygulanarak eğitime başlatılmamasına ilişkin 19/03/2019 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu, sağlık raporu geçerlilik süresi dolan adayın yeniden sağlık kuruluna sevk edilmesinin yasal zorunluluk olduğunu belirterek davanın ve temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, iptal kararının amacının hukuka aykırı işlemin tüm sonuçlarını ortadan kaldırmak olduğunu belirterek yeniden rapor istenemeyeceği gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise askeri öğrencilerin her zaman sağlık kontrolüne tabi tutulabileceğini ve muharip sınıf için aranan sağlık şartlarını taşımadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, uzun süre statü dışında kalan adayın göreve iadesinde yeniden sağlık raporu istenmesini hukuka uygun bulmuş; ancak raporda konulan tanı ve sağlık durumu teknik bilgi gerektirdiğinden hakem hastane incelemesi yaptırılması gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Sözleşmeli er olarak görev yapan davacı, son bir yıl içerisinde toplam 3 aydan fazla istirahat ve hava değişimi aldığından bahisle 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarına karşılık şimdilik 20.000,00-TL'nin yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiğini, esas yönünden ise tesis edilen fesih işleminin Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu ileri sürerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, anksiyete bozukluğu tanısı konulan davacının rahatsızlığının uzun süreli tedavi gerektirip gerektirmediği araştırılmadan tesis edilen fesih işlemini iptal etmiş, parasal hak talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, davalı idarenin istinaf başvurusunu reddetmiş; davacının istinaf başvurusunu ise kabul ederek parasal ve özlük hakları hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyayı Mahkemesine iade etmiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, davacının rahatsızlığının 6191 sayılı Kanun kapsamında uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklar arasında yer alıp almadığı yönünde hakem hastane incelemesi yaptırılmadan doğrudan fesih işlemi tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Piyade sözleşmeli er olarak görev yapan davacı, bir sözleşme yılı içerisinde 3 aydan fazla hava değişimi ve istirahat raporu aldığından bahisle 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile Yönetmeliği uyarınca 22/05/2019 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, işlemin ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiğini ve idare aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini savunarak Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının aldığı ruh ve sinir hastalıkları ('uyum bozukluğu') kapsamındaki heyet raporlarının son bir yıllık süreçteki 3 aylık istirahat hesabına dahil edilemeyeceği ve idarece gerekli inceleme yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise Mahkeme kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, İlk Derece Mahkemesinin ruh ve sinir hastalıklarına ilişkin heyet raporlarının 3 aylık hesaplamaya dahil edilemeyeceği yönündeki gerekçesinde hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmekle birlikte, karardaki diğer iptal gerekçeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesini düzelterek ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Tekirdağ 3. Zırhlı Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesi ve Yönetmelik uyarınca kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının İdlib görevlendirmesi tebliği üzerine görevden kaçmak amacıyla rapor aldığını, askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede zafiyet gösterdiğini ve takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen fesih işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının aldığı sağlık raporunun gerçeği yansıtmadığına dair idarece yapılmış bir tespit bulunmadığını ve sağlık mazeretine dayalı geçerli raporlar sebebiyle kendisinden istifade edilememe şartının gerçekleşmediğini belirterek işlemin iptaline ve yasal faiz ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, fesih işleminin dayanağı olan 3269 sayılı Kanun'un 12 ve 19. maddelerindeki 'kendilerinden istifade edilememe halleri' ibarelerinin Anayasa Mahkemesinin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararı ile iptal edildiğini, Anayasa'nın üstünlüğü uyarınca iptal edilen kanun kuralına dayalı yönetmelik hükmüne göre tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmiştir. Daire, işlemin iptaline ilişkin kararı gerekçesini değiştirerek, yasal faizin başlangıç tarihini ise dava tarihi olarak düzeltilerek ONANMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.

Davacı Talebi: Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne (POMEM) geçici kaydı yapılan davacı, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-1-B-1-a maddesinde yer alan 'hipotiroidi' tanısı gerekçe gösterilerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin 12/06/2023 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, mevzuata uygun biçimde alınan sağlık kurulu raporunda davacının POMEM öğrencisi olamayacağının tespit edildiğini, hakem hastane raporunun bilimsel gerçeklere aykırı olduğunu savunarak temyiz isteminin kabulünü ve kararın bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, sevk edilen hakem hastane raporunda davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A-1-c maddesine uyduğu ve Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olabileceği yönünde tıbbi görüş bildirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise Mahkeme kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, dava konusu işleme dayanak olan sağlık kurulu raporu ile hakem hastane raporundaki TSH değerleri arasında çok kısa bir zaman diliminde oluşan çelişkinin tedavi olmaksızın nasıl gerçekleştiğinin bilimsel olarak açıklanması ve hakem hastaneden alınacak ek rapor veya yeni bir sağlık kurulu raporu ile giderilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesini hukuka aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Bitlis İl Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, müvekkilinin sağlık yeteneği şartlarını taşımadığından bahisle 31/12/2017 tarihinde tesis edilen sözleşme feshi işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, komando branşında görev yapan davacının 'komando olamaz' raporu alması, psikolojik sorunlarının personeli olumsuz etkileme ihtimali ve sıralı sicil amirlerinin olumsuz kanaati doğrultusunda tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin kabulünü savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının komando branşı sağlık koşulunu sağlamadığı ve sicil amirlerince sözleşme yenilenmesinin uygun görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacı hakkında düzenlenen her iki sağlık raporunda da 'Komando olamaz, uzman erbaş olur' kararı verildiğini, idarece Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun başka bir sınıf veya branşta görevine devam edip edemeyeceği değerlendirilmeden doğrudan ilişiğinin kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE ve kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.