Konu: Hukuka aykırı araç araması sonucunda ele geçirilen kaçak sigaraların delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı.

Olayın özeti: Polis ekipleri, cadde üzerinde park hâlinde bulunan ve içerisinde sanıkların olduğu araçtan şüphelenmiştir.

Önleme araması kararına dayanılarak aracın bagajı aranmış ve 222 karton kaçak sigara ele geçirilmiştir.

Yerel mahkeme sanıkların mahkûmiyetine karar vermiş, ancak aracın müsaderesine hükmetmemiştir.

Yargıtay'ın değerlendirmesi: Yargıtay şu hususlara dikkat çekmiştir:

* Park hâlindeki araçta, somut olayın koşullarında önleme araması kararına dayanılarak arama yapılamaz.

* Usulüne uygun adli arama kararı veya yetkili makamlarca verilmiş yazılı arama emri bulunmamaktadır.

* Hukuka aykırı aramayla ele geçirilen sigaralar yasak delil niteliğindedir.

* Sigaraların kaçak olması, hukuka aykırı delili hukuka uygun hâle getirmez.

* Sanıkların sigaraları ticari amaçla aldıklarına ilişkin ikrarları da bulunmamaktadır.

 Yargıtay'ın kararı:

Mahkûmiyet hükmü BOZULDU.

Hukuka aykırı aramayla elde edilen delillere dayanılarak mahkûmiyet kurulamayacağına karar verildi.

Aracın müsadere edilmemesine ilişkin yerel mahkeme kararı ise ONANDI.

Kararın hukuki önemi: Yargıtay, Anayasa m. 38 ile CMK m. 206, 217 ve 230 hükümlerine dayanarak hukuka aykırı delilin mahkûmiyete esas alınamayacağını vurgulamıştır.

Uygulamada: Bir araçta suç unsuru ele geçirilmiş olması, aramanın hukuka aykırılığını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Aramanın dayanağı ve usulü ayrıca incelenmelidir.

Önemli ayrıntı: Bu karar, park hâlindeki bütün araçların hiçbir şekilde aranamayacağı anlamına gelmez. Somut olayda önleme araması kararının yeterli görülmemesi ve usulüne uygun adli arama kararı veya yazılı emir bulunmaması belirleyicidir.

Sonuç: Hukuka aykırı aramayla bulunan eşyanın kaçak olması dahi o delilin hükme esas alınmasını sağlamaz. Ancak bozma kararı doğrudan beraat kararı değildir; dosyanın yeniden değerlendirilmesini gerektirir.

İddia ve Suçlama: Sanıklar hakkında, bölgede yaşanan olaylarla ilgili devletin etnik temizlik yaptığını iddia eden broşürleri vatandaşlara dağıtarak halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme suretiyle açık ve yakın tehlikeye yol açma (TCK m. 216/1) suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davası açılmıştır.

Sanık Savunması: Sanıklar savunmalarında broşürleri dağıttıklarını kabul etmekle birlikte suç işleme kasıtlarının olmadığını beyan etmişlerdir.

İlk Derece Kararı: Ahlat Asliye Ceza Mahkemesince sanıkların TCK m. 216/1 uyarınca 6.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Yargıtay 8. Ceza Dairesi; broşür dağıtma eyleminde halkı kin ve düşmanlığa tahrik açısından somut açık ve yakın tehlikenin oluşmadığını, eylemin Türkiye Cumhuriyeti Devletini alenen aşağılama suçunu oluşturduğunu belirtmiştir. Bu doğrultuda TCK m. 301/1 ve 301/4 uyarınca Adalet Bakanlığından soruşturma izni alınarak yargılamaya devam edilmesi gerektiğini ve Anayasa Mahkemesi iptal kararı uyarınca lehe basit yargılama usulünün (CMK m. 251) değerlendirilmesi zorunluluğunu vurgulayarak mahkumiyet kararlarını BOZMUŞTUR.

İddia ve Suçlama: Sanık hakkında, katılanın kız kardeşinin nişan töreninde Kürtçe müzik çalınması üzerine etnik sloganlar atarak topluluğu kışkırttığı ve sonrasında mağdurun evinin önüne giderek tehdit ettiği iddiasıyla halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme (TCK m. 216/1) ve tehdit (TCK m. 106/1) suçlarından kamu davası açılmıştır.

Sanık Savunması: Sanık temyiz dilekçesinde, atılı suçların unsurlarının oluşmadığını ve beraatine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Biga Asliye Ceza Mahkemesince sanığın halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme suçundan 10 ay hapis, tehdit suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve HAGB kararı verilmiş; denetim süresinde kasıtlı suç işlemesi üzerine hükümler açıklanmıştır.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Yargıtay 8. Ceza Dairesi; halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme suçundan verilen mahkumiyet hükmünü ONAMIŞTIR. Tehdit suçu yönünden ise suçun sonradan uzlaşma kapsamına alınması (CMK m. 253) ve lehe olan basit yargılama usulünün (CMK m. 251) uygulanması zorunluluğu karşısında kararı BOZMUŞTUR.

İddia ve Suçlama: Sanık hakkında 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında sosyal medyada yaptığı paylaşımlarla halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme (TCK m. 216/1) suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır.

Sanık Savunması: Sanık ve müdafii temyiz dilekçesinde, eylemin ifade özgürlüğü kapsamında kaldığını, suç işleme kastı bulunmadığını ve eksik incelemeyle karar verildiğini belirterek beraat kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece ve İstinaf Kararları: Çorum 1. Asliye Ceza Mahkemesince sanığın TCK m. 216/1 uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş; Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesince istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Yargıtay 8. Ceza Dairesi; sanığın ifadelerinin devletin askeri teşkilatını alenen aşağılama niteliğinde olduğunu, bu nedenle TCK m. 301/1 ve 301/4 uyarınca Adalet Bakanlığından soruşturma izni alındıktan sonra yargılamaya devam edilmesi gerektiğini gözetmeyerek suç vasfında yanılgıya düşülmesini ve Anayasa Mahkemesi iptal kararı uyarınca lehe basit yargılama usulünün (CMK m. 251) değerlendirilmesi zorunluluğunu belirterek kararı BOZMUŞTUR.

İddia ve Suçlama: Sanık hakkında sosyal medya hesabı üzerinden katılan şahsı etiketleyerek etnik kökene yönelik hakaret ve tehdit içerikli yazılar yazması nedeniyle halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme (TCK m. 216/1) ve hakaret suçlarından kamu davası açılmıştır.

Sanık Savunması: Sanık savunmasında olay günü alkollü olması nedeniyle söz konusu paylaşımları yaptığını beyan etmiştir.

İlk Derece Kararı: Fethiye 4. Asliye Ceza Mahkemesince eylem nedeniyle somut açık ve yakın tehlikenin oluşmadığı gerekçesiyle TCK m. 216/1 suçundan beraat kararı verilmiştir.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Katılan vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesi; TCK m. 216/2 fıkrasında yer alan halkın bir kesimini ırk veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçunda açık ve yakın tehlike şartının aranmadığını, sanığın paylaşımlarının TCK m. 216/2 uyarınca mahkumiyetini gerektirdiğini ve Anayasa Mahkemesi iptal kararı doğrultusunda lehe olan basit yargılama usulünün (CMK m. 251) değerlendirilmesi gerektiğini belirterek beraat kararını BOZMUŞTUR.

İddia ve Suçlama: Sanık hakkında Twitter adlı sosyal paylaşım sitesinden yapılan paylaşımlarla halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılama (TCK m. 216/3) suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır.

Sanık Savunması: Sanık müdafii temyiz dilekçesinde; eylemin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, suçun manevi unsurunun oluşmadığını ve lehe hükümlerin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

İlk Derece ve İstinaf Kararları: Ankara 27. Asliye Ceza Mahkemesince sanığın TCK m. 216/3, 43/1 ve 62 uyarınca 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş; bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince esastan reddedilmiştir.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Yargıtay 8. Ceza Dairesi; Anayasa Mahkemesinin CMK Geçici 5. maddesindeki "hükme bağlanmış" ibaresine ilişkin iptal kararı neticesinde, sanık lehine olan basit yargılama usulünün (CMK m. 251/3) uygulanma imkanının doğduğunu ve yerel mahkemesince yeniden değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını BOZMUŞTUR.

Suç Türü: Çocuğun Nitelikli/Basit Cinsel İstismarı ve Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma

Katılan / Mağdur Talebi: Mağdur ve katılan Bakanlık vekilleri, suça sürüklenen çocuğun eylemlerinin sabit olduğunu belirterek cezalandırılmasını ve mahkûmiyet kararının onanmasını talep etmişlerdir.

Suça Sürüklenen Çocuk Savunması: Suça sürüklenen çocuk müdafii, suçlamaları kabul etmeyerek olayın vukubulduğu iddia edilen tarihlerde yatılı okulda olduğunu, mağdurun beyanlarının çelişkili olduğunu ve iftiraya uğradığını belirterek beraat kararı verilmesini savunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Süreci: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi, suça sürüklenen çocuğun mahkûmiyetine karar vermiş ve Yargıtay 9. Ceza Dairesinin bozma kararına karşı direnmiştir. Direnme kararı üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Ceza Genel Kurulu; olayın üzerinden uzun yıllar geçtikten sonra adli mercilere intikal etmesi, mağdurun eylemin gerçekleştiği yer ve sayı hususundaki çelişkili beyanları ve görgü tanığının bulunmaması karşısında, 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesi gereğince suçun sabit olmadığını belirterek direnme kararının BOZULMASINA oy çokluğuyla karar vermiştir.