Avukat Mücahit Çelik

Dava ve Talep: Davacı-davalı kadın ve davalı-davacı erkek, evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayalı olarak karşılıklı boşanma davası açmış; kadının tazminat ve nafaka, erkeğin ise boşanma ve tazminat talepleri bulunmaktadır.[cite: 8]

Cevap: Taraflar karşılıklı açtıkları davalarda diğer tarafın kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini ve kendi taleplerinin kabulünü istemişlerdir.[cite: 8]

İlk Derece Kararı: Yerel mahkemece erkeğin ağır, kadının hafif kusurlu olduğu gerekçesiyle iki davanın kabulü ile boşanmaya ve kadın yararına tazminat ile nafakalara karar verilmiştir.[cite: 8]

İstinaf Kararı: Bölge Adliye Mahkemesi, kadının daha önce açıp feragat ettiği anlaşmalı boşanma davasından sonra erkekten kaynaklı yeni bir olay gerçekleşmediğini, feragat nedeniyle geçmiş olayların affedildiğini kabul ederek kadını tam kusurlu saymış; kadının tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerini reddederek erkek yararına 7.500 TL maddi tazminata hükmetmiştir.[cite: 8]

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, münhasıran TMK m. 166/3'e dayalı anlaşmalı boşanma davasından feragat etmenin önceki olayları affetme anlamına gelmeyeceğini belirtmiştir. Bu nedenle anlaşmalı boşanma davasının dava tarihinden önceki vakıaların da yeni açılan davada kusur belirlemesinde dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuştur.[cite: 8]

Dava ve Talep: Davacı kadın, eşiyle aralarında karakter farklılığı sebebiyle anlaşamadıklarını belirterek dava dilekçesine ekli protokol doğrultusunda TMK m. 166/3 uyarınca boşanmalarına karar verilmesini talep etmiştir.[cite: 7]

Cevap: Davalı erkek, duruşmada boşanmayı ve davacının taleplerini kabul ettiğini beyan etmiştir.[cite: 7]

İlk Derece Kararı: Mahkemece, tarafların boşanma ve mali sonuçları konusunda uzlaştığı ve protokolün hukuka uygun olduğu gerekçesiyle TMK m. 166/3 uyarınca boşanmaya, nafaka, velayet, eğitim, sigorta masrafları ve mal rejimine ilişkin düzenlemelerin tespitine karar verilmiştir.[cite: 7]

İstinaf / Temyiz ve Direnme Süreci: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, karar kesinleşinceye kadar tarafın anlaşmalı boşanma iradesinden dönmesini engelleyen yasal bir hüküm bulunmadığını, davanın çekişmeli boşanma olarak görülmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.[cite: 7] İlk Derece Mahkemesi, davayı kabul beyanının kesin hüküm gibi sonuç doğurduğu gerekçesiyle direnme kararı vermiştir.[cite: 7]

Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, anlaşmalı boşanma davalarında davayı kabulün HMK m. 308 anlamındaki kabulden farklı olduğunu, hüküm kesinleşinceye kadar tarafın anlaşma iradesinden dönebileceğini ve bu durumda davanın TMK m. 166/1-2 uyarınca çekişmeli boşanma olarak sürdürülmesi gerektiğini vurgulayarak direnme kararını bozmuştur.[cite: 7]

Dava ve Talep: Davacı erkek, TMK m. 166/1 uyarınca çekişmeli boşanma davası açmış, yargılama sürecinde sunulan protokol ile dava anlaşmalı boşanmaya dönüştürülmüştür.

Cevap: Davalının cevabi beyanları kararda detaylandırılmamıştır.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, TMK m. 166/3 maddesi uyarınca tarafların anlaşmalı olarak boşanmalarına karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; taraflarca boşanma ve ferileri yönünden tam bir anlaşma sağlanmadığı halde irade uyuşumu sağlandığının kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davacı erkeğin temyizi ile mevcut anlaşmanın bozulduğunu belirtmiştir. Bu durumda davanın TMK m. 166/1 uyarınca çekişmeli boşanma olarak sürdürülerek delillerin toplanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacı, 03.06.2014 tarihli protokol doğrultusunda TMK m. 166/3 uyarınca tarafların boşanmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı, duruşmada boşanmayı kabul ettiğini ve davacının taleplerini onayladığını ifade etmiştir.

İlk Derece Kararı: Mahkeme, protokoldeki kişisel ilişki düzenlemesini uygun bulmayarak resen yeni bir kişisel ilişki tesisi ile tarafların boşanmalarına ve diğer mali sonuçlara karar vermiştir.

İstinaf / Temyiz ve Direnme Süreci: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanma iradesinden dönülebileceğini ve davanın çekişmeli olarak görülmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Mahkeme ise mahkeme içi ikrardan dönülemeyeceğini belirterek önceki kararında direnmiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hakimin protokolda yaptığı değişiklik önerisini taraflara sunması gerektiğini, taraflarca bu değişikliğin kabul edilmemesi halinde davanın TMK m. 166/1 uyarınca çekişmeli boşanma davası olarak sürdürülmesi gerektiğini vurgulamıştır. Tarafların onayı alınmadan resen kişisel ilişki düzenlenerek anlaşmalı boşanma kararı verilmesini usule aykırı bularak direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacı kadın, evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı olarak boşanma davası açmış ve tanık deliline dayanmıştır.

Cevap: Davalı erkek, yargılama aşamasında sunulan anlaşmalı boşanma protokolünden vazgeçtiğini ve boşanmak istemediğini beyan etmiştir.

İlk Derece ve İstinaf Kararı: İlk Derece Mahkemesi, tanık listesi için verilen kesin süre içinde tanık bildirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Temyiz/Yargıtay Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; kesin süre içinde taraf protokolünün sunulması nedeniyle tanık listesi verilmediğini, davalının anlaşmalı boşanmadan vazgeçmesinin davacı aleyhine kullanılamayacağını ve önceki kesin sürenin hükümsüz kaldığını belirtmiştir. Davacıya tanık listesi sunması için HMK m. 94 uyarınca yeniden kesin süre verilip tanıklar dinlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini ifade ederek kararı bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacı vekili, tarafların evlilik birliği içerisinde edinilen taşınmaz, araçlar ve şirket kar payı alacağına ilişkin olarak edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklı alacağın tahsilini talep etmiştir.

Cevap: Davalı vekili, tarafların anlaşmalı boşanma protokolü gereğince birbirlerinden başkaca maddi ve manevi tazminat taleplerinin olmadığını, bu beyanların mahkeme içi ikrar niteliğinde olup kesin hüküm teşkil ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Kararı: İlk Derece Mahkemesi, protokoldeki beyanların ve mahkeme içi ikrarın boşanmanın fer'ileri dışındaki hususları da kapsadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Özel Daire ve Direnme Süreci: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanma protokolündeki mali beyanların boşanmanın fer'ilerine yönelik olduğunu ve açıkça mal rejimini kapsamadığını belirterek kararı bozmuş; ancak İlk Derece Mahkemesi önceki kararında direnmiştir.

Temyiz/Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mal rejiminin tasfiyesinin boşanmanın fer'isi niteliğinde olmadığını, protokoldaki ibarelerin mal rejiminden feragati açıkça içermediğini belirterek Özel Daire bozma kararı doğrultusunda direnme kararının bozulmasına karar vermiştir.

Dava ve Talep: Davacı erkek, boşanma protokolündeki mali yükümlülüklerin uyarlanması kapsamında iştirak nafakasının sabit kura bağlanması veya TL'ye çevrilerek azaltılması ile kira ve aidat ödemesine nakit destek ödemesinin kaldırılmasını talep etmiştir.

Cevap: Davalının cevabına ilişkin ayrıntılı bilgi kararda yer almamaktadır.

İlk Derece ve İstinaf Kararı: İlk derece mahkemesince nispi peşin harç tamamlatılmadan davanın esası hakkında karar verilmiş; bu karar üzerine yapılan başvuruda Bölge Adliye Mahkemesi istinaf istemini reddetmiştir.

Temyiz/Yargıtay Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; uyarlama talebinin nispi harca tabi olduğunu, Harçlar Kanunu'nun 30-32. maddeleri gereğince davacıya eksik nispi peşin harcı tamamlaması için süre verilmesi, tamamlanmadığı takdirde işlem yapılması gerekirken harç tamamlanmadan işin esası hakkında karar verilmesinin usule aykırı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına oy birliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı kadın vekili, TMK m. 166/1 uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma, velayet, nafaka ve tazminat talep etmiştir[cite: 38].

Davalı Cevabı: Davalı erkek vekili, davanın reddini savunmuştur[cite: 38].

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Bakırköy 5. Aile Mahkemesi; erkeğin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına, velayet ve nafakaya karar vermiş, kadının tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerini feragat nedeniyle reddetmiştir[cite: 38].

İstinaf Kararı: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 42. Hukuk Dairesi; istinaf aşamasında tarafların istinaftan feragat dilekçesi ve anlaşmalı boşanma protokolü sunmaları üzerine, İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak davanın TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma olarak görülüp tarafların bizzat dinlenmesi için dosyayı İlk Derece Mahkemesine göndermiştir[cite: 38].

Temyiz Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma ve gönderme kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı kadının temyiz başvurusunu reddederek kararı ONAMIŞTIR[cite: 38].

Davacı Talebi: Davacı erkek vekili, taraflar arasında imzalanan protokol doğrultusunda anlaşmalı olarak boşanmalarına karar verilmesini talep etmiştir[cite: 37]. Davacının vefatı üzerine mirasçıları, davalı kadının kusurlarının tespit edilmesini istemiştir[cite: 37].

Davalı Cevabı: Davalı kadın vekili, anlaşmalı boşanma davasında ölümle davanın konusuz kaldığını, mirasçıların davayı çekişmeli boşanmaya dönüştürerek kusur tespiti isteyemeyeceklerini savunmuştur[cite: 37].

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Ankara 9. Aile Mahkemesi; erkeğin vefatı ile evlilik birliğinin sona erdiği ve davanın konusuz kaldığı, anlaşmalı boşanma davasında ölen eş dahi kusur tartışması yapamazken mirasçılarının kusur tespiti yapmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir[cite: 37].

İstinaf Kararı: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi; davacı erkek mirasçılarının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir[cite: 37].

Temyiz Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı erkek mirasçılarının temyiz itirazlarını reddederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını ONAMIŞTIR[cite: 37].

Davacı Talebi: Davacı kadın vekili; tarafların anlaşmalı olarak boşandıklarını, kesinleşen boşanma protokolü gereğince taşınmazın kendisine devredilmesi gerektiğini belirterek davalı adına kayıtlı taşınmazın 1/2 hissesinin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir[cite: 36].

Davalı Cevabı: Davalı erkek vekili; konut kredisinin devam ettiğini, kredi bedelinin düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur[cite: 36].

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Kahramankazan Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi; anlaşmalı boşanma protokolüne dayanarak davanın kabulü ile taşınmazın 1/2 hissesinin tapu kaydının iptali ve davacı adına tesciline karar vermiştir[cite: 36].

İstinaf Kararı: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi; davalı tarafın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir[cite: 36].

Temyiz Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; davanın esasına ilişkin temyiz itirazlarını reddetmiş; ancak anlaşmalı boşanma protokolüne dayalı tapu iptal ve tescil davalarının maktu harca tabi olduğunu, bu nedenle davacı lehine nispi değil maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı bu yönden DÜZELTİLEREK ONAMIŞTIR[cite: 36].