Taraflar ve Dava Konusu: Uzman çavuş olarak görev yapan davacı ile Kara Kuvvetleri Komutanlığı (Milli Savunma Bakanlığı) arasındaki sözleşmenin feshi işleminin iptali davasıdır.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığının 14/02/2018 tarihli işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının kan ve idrar örneklerinde uyuşturucu madde tespit edildiğini, ifa ettiği görevin hassasiyeti ve yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca kendisinden istifade edilememe halinin gerçekleştiğini, işlemin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacıdan istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ise istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Temyiz ve Danıştay Gerekçesi: Temyiz incelemesini yapan Danıştay 12. Dairesi; dava konusu işlemin yasal dayanağını oluşturan 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. ve 19. maddelerindeki 'kendisinden istifade edilememe hallerinin yönetmelikle düzenleneceğine' ilişkin ibarelerin, Anayasa Mahkemesinin 01/06/2022 tarihli ve E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararı ile Anayasa'nın 13. ve 70. maddelerine aykırı bulunarak iptal edildiğini vurgulamıştır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının bağlayıcılığı ve Anayasa'nın üstünlüğü ilkeleri gereğince, iptal edilen kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan Yönetmelik uyarınca tesis edilen fesih işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç: Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Davacı Talebi: Denizli 11. Komando Tugay Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacı, disiplinsizliği nedeniyle askerlik mesleği değerlerini sergilemede istenilen seviyeye ulaşamadığından bahisle kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idarece ilk derece mahkemesinde savunma verilmemiş; temyiz aşamasında ise davacının operasyon öncesi sağlık raporları alarak görevden kaçtığı ve işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davacının aldığı sağlık raporlarının gerçeği yansıtmadığına dair idarece bir tespit yapılmadığı ve hakem hastaneye sevk edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline ve parasal hakların ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının operasyon öncesinde göreve dönmeyerek askerlik mesleğinin manevi değerlerine aykırı davrandığı ve takdir yetkisi kapsamında tesis edilen fesihte hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onikinci Dairesi; dayanak 3269 sayılı Kanun'un 12/3 ve 19. maddelerindeki 'kendisinden istifade edilememe' ibarelerinin Anayasa Mahkemesi'nin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararıyla iptal edildiğini, Anayasa'nın bağlayıcılık ilkesi gereğince iptal edilen yasa kuralına dayalı Yönetmelik hükmü uyarınca tesis edilen fesih işleminde hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken 'komando olamaz' raporu verilmesi üzerine sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Tesis edilen fesih işleminin hukuka ve usule uygun olduğunu, davacının komando sağlık niteliğini kaybettiğini ve ilköğretim mezunu olması sebebiyle branş değişikliği yapılmasının mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının durumunun tıbbi, kadro ve ihtiyaç açısından değerlendirilerek başka sınıfta istihdam imkanı araştırılmadan fesih işlemi tesis edilmesini hukuka aykırı bularak işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, davacının komando niteliğini kaybetmesi ve eğitim durumu sebebiyle branş değişikliği yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ve Danıştay 12. Dairesinin bozma kararına karşı ısrar etmiştir.

Temyiz/İDDK Kararı: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; 3269 sayılı Kanun'un 12/C maddesi gereğince 4 yıllık hizmet süresini doldurmayan davacının komando niteliğini vazifenin sebep ve tesiriyle mi yoksa başka bir nedenle mi kaybettiğinin tespiti gerektiği, vazifenin sebep ve tesiriyle kaybettiğinin anlaşılması halinde ise lise mezunu olan eğitim durumu da dikkate alınarak uygun bir sınıf/branşta yetiştirilme imkanının idarece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Tekirdağ 3. Zırhlı Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesi ve Yönetmelik uyarınca kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının İdlib görevlendirmesi tebliği üzerine görevden kaçmak amacıyla rapor aldığını, askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede zafiyet gösterdiğini ve takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen fesih işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının aldığı sağlık raporunun gerçeği yansıtmadığına dair idarece yapılmış bir tespit bulunmadığını ve sağlık mazeretine dayalı geçerli raporlar sebebiyle kendisinden istifade edilememe şartının gerçekleşmediğini belirterek işlemin iptaline ve yasal faiz ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, fesih işleminin dayanağı olan 3269 sayılı Kanun'un 12 ve 19. maddelerindeki 'kendilerinden istifade edilememe halleri' ibarelerinin Anayasa Mahkemesinin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararı ile iptal edildiğini, Anayasa'nın üstünlüğü uyarınca iptal edilen kanun kuralına dayalı yönetmelik hükmüne göre tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmiştir. Daire, işlemin iptaline ilişkin kararı gerekçesini değiştirerek, yasal faizin başlangıç tarihini ise dava tarihi olarak düzeltilerek ONANMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.

Davacı Talebi: Şırnak 6. Motorlu Piyade Tugayı Akdizin Komando Tabur Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacı vekili, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde 7 gün ve daha fazla süre göreve gelmediğinden bahisle müvekkilinin sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının birlik katılım tarihinde mazeretsiz olarak göreve gelmediğini, mevzuat uyarınca bağlı yetki çerçevesinde tesis edilen sözleşme feshi işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin kabulünü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının mevzuata aykırı sağlık raporu alarak firar durumuna düştüğü ve hakkında düzenlenen nitelik belgesine dayanılarak tesis edilen fesih işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının anılan tarihlerde sağlık kuruluşunca belgelenmiş istirahat raporunun bulunduğu ve adli soruşturmada da kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, dolayısıyla mazeretsiz göreve gelmeme fiilinin gerçekleşmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, dava konusu fesih işleminin yasal dayanağını oluşturan 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinin yedinci fıkrasındaki 'kendilerinden istifade edilememe halleri ile' ibaresinin Anayasa Mahkemesinin E:2023/14, K:2023/86 sayılı kararı ile iptal edildiğini, Anayasa'nın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi uyarınca iptal edilen kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve yönerge kuralları uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığını belirterek, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile ONANMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.