Davanın Konusu: Davacı, 16 Temmuz 2011 tarihinde ... köyünde meydana gelen aşırı yağışlar ve dere taşması sonucunda 79 adet küçükbaş hayvanının telef olmasından, davalı idarenin (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü) dere ıslah çalışmalarını yapmamak suretiyle hizmet kusuru bulunduğunu ileri sürerek 47.400,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

 Yargılama Süreci: İlk Derece Mahkemesi, Danıştay bozma kararına uyarak davanın reddine karar vermiş; davacı bu kararı temyiz etmiştir.

 Danıştay'ın Değerlendirmesi ve Gerekçesi:

   * Bölgede 2007 ve 2008 yıllarında da birçok kez sel felaketinin yaşandığı, kurum raporlarında derenin ıslah edilmesi gerektiğinin belirtildiği ve yöre halkının daha önce konuya dair başvurularının bulunduğu tespit edilmiştir.

   * Olay tarihine kadar derenin ıslahına ve taşkın koruma tesisinin yapılmasına yönelik herhangi bir çalışma yapılmamış olması nedeniyle davalı idarenin %70 oranında hizmet kusuru bulunduğu ve zarar ile idarenin eylemi arasında illiyet bağı olduğu kabul edilmiştir.

   * Öte yandan, daha önce de benzer felaketlerin yaşandığı bilinmesine rağmen hayvanları otlatan sürü sahibi veya çobanın yeterli özeni göstermemiş olması nedeniyle davacının da %30 oranında müterafik kusuru (kendi kusuru) bulunduğu belirtilmiştir.

 Karar Sonucu: İdare Mahkemesinin davanın reddine dair kararının hukuka uygun olmadığı sonucuna varılarak davacının temyiz isteminin kabulüne ve kararın bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.

📌 Dava Konusu ve Süreç

• Olay: 06/07/2016 tarihinde Ordu’nun Perşembe ilçesinde meydana gelen sel felaketinde, davacıların yakını (...) sel sularına kapılarak hayatını kaybetmiştir.
• Talep: Yakınlarını kaybeden aile, davalı idarelerin (Büyükşehir Belediyesi, OSKİ ve İlçe Belediyesi) hizmet kusuru bulunduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açmıştır.
• İlk Derece ve Bölge İdare Mahkemesi: Yağışın 500 yıllık tekerrür aralığına denk gelen aşırı bir doğal afet (mücbir sebep) olduğu, bu durumun illiyet bağını kestiği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

⚖️ Danıştay'ın Hukuki Değerlendirmesi ve Kararı

• Mücbir Sebep Değerlendirmesi: Danıştay, zararın yalnızca doğal afetten kaynaklanmadığını, birden çok faktörün (eksik altyapı, ruhsatsız yapılaşma, yetersiz su tahliye kanalları/hendekler ve projelendirme eksiklikleri) bir araya gelmesiyle oluştuğunu belirtmiştir. Bu nedenle illiyet bağının tamamen kesildiğinden söz edilemeyeceğine hükmetmiştir.
• İdarenin Sorumluluğu: Yağmur sularının tahliyesi ve yapı ruhsatı süreçlerinde sorumluluğu bulunan idarelerin hizmet kusuru bulunduğu vurgulanmıştır.
• Sonuç: Bölge İdare Mahkemesinin davanın reddine dair kararı bozulmuştur. Dosya; idarelerin kusur oranlarının ve davacıların gerçek zararının yeniden belirlenmesi amacıyla ilgili Bölge İdare Mahkemesine gönderilmiştir.

Taraflar ve Uyuşmazlık: Davacılar, araçlarıyla sevk ve idare halindeyken yolun eğimli, virajlı ve kaygan olması, uyarı levhaları ile bariyer bulunmaması nedeniyle meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında davalı idarenin hizmet kusuru ve sorumluluğu bulunduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açmıştır.

Mahkemelerin Yaklaşımı ve Başvuru Süreci: Adli yargı (Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi), idarenin hizmet kusuruna dayalı davaların idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. İdari yargı (Şanlıurfa 2. İdare Mahkemesi) ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi uyarınca karayollarındaki trafik kazalarından doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Bunun üzerine adli ve idari yargı kararları arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmuştur.

Mahkemenin Gerekçesi ve Sonuç: Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi hükmü ve Anayasa Mahkemesinin söz konusu maddenin iptali istemini reddeden 26/12/2013 tarihli kararı uyarınca, kamu araçlarının sebep olduğu veya kamu idarelerinin sorumluluğunda bulunan karayollarındaki trafik kazalarından doğan tazminat davalarının adli yargı yerinde görülmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu doğrultuda adli yargı yerinin görevsizlik kararı kaldırılmıştır.

Davacı Talebi: Piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken 'komando olamaz' raporu verilmesi üzerine sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Tesis edilen fesih işleminin hukuka ve usule uygun olduğunu, davacının komando sağlık niteliğini kaybettiğini ve ilköğretim mezunu olması sebebiyle branş değişikliği yapılmasının mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının durumunun tıbbi, kadro ve ihtiyaç açısından değerlendirilerek başka sınıfta istihdam imkanı araştırılmadan fesih işlemi tesis edilmesini hukuka aykırı bularak işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, davacının komando niteliğini kaybetmesi ve eğitim durumu sebebiyle branş değişikliği yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ve Danıştay 12. Dairesinin bozma kararına karşı ısrar etmiştir.

Temyiz/İDDK Kararı: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; 3269 sayılı Kanun'un 12/C maddesi gereğince 4 yıllık hizmet süresini doldurmayan davacının komando niteliğini vazifenin sebep ve tesiriyle mi yoksa başka bir nedenle mi kaybettiğinin tespiti gerektiği, vazifenin sebep ve tesiriyle kaybettiğinin anlaşılması halinde ise lise mezunu olan eğitim durumu da dikkate alınarak uygun bir sınıf/branşta yetiştirilme imkanının idarece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, Polis Amirleri Yetiştirme Merkezi'nde (PAEM) öğrenci iken Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirlenen şartları taşımadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptalini ve mahrum kaldığı parasal hakların ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümlerine uygun olmadığının sağlık kurulu raporlarıyla sabit olduğunu, tesis edilen ilişik kesme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın ve temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, sevk edilen hakem hastane raporunda davacının 'PAEM öğrencisi olamaz' kararı verilmesi üzerine davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nden aldırılan ek sağlık kurulu raporunda davacıda 'disk hernisi' bulunmadığı ve öğrenciliğe engel halinin olmadığı tespit edildiğinden istinaf başvurusunu kabul ederek dava konusu işlemin iptaline ve parasal hakların davacıya ödenmesine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Sekizinci Dairesi, dosyadaki Pursaklar Devlet Hastanesi, Ankara Şehir Hastanesi ve Hacettepe Üniversitesi Hastanesi raporları arasında çelişkili teşhis ve kararlar bulunduğunu belirtmiştir. Sağlık komisyonu ve mevzuat uyarınca çelişkinin giderilmesi amacıyla davacının yeniden hakem hastane olarak belirlenecek bir üniversite hastanesine sevk edilip çıkacak rapora göre karar verilmesi gerektiği vurgulanarak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.