Dava, ziynet eşyalarının iadesi/tazmini ile evlilik birliği içinde edinilen araç, taşınmazlar ve şirket hissesinden kaynaklanan katılma alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davalı taraf, boşanma protokolündeki feragat beyanı nedeniyle davanın reddini savunmuş, İlk Derece Mahkemesince protokol gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesi yaptığı incelemede; TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma protokolündeki 'maddi talepte bulunulmayacaktır' şeklindeki genel ifadelerin boşanmanın fer'ileri (tazminat, nafaka) için geçerli olduğunu, ancak mal rejiminin tasfiyesini ve ziynet eşyası alacaklarını kapsamadığını belirtmiştir. Kararda, anlaşmalı boşanma protokolünün mal rejimini ve ziynetleri kapsayabilmesi için bu unsurların duraksamaya yer vermeyecek şekilde tek tek ve ismen sayılmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Yargıtay, eksik inceleme ile davanın reddini usul ve yasaya aykırı bularak hükmün bozulmasına karar vermiştir.

Taraflar ve Uyuşmazlık Konusu: Başvurucu şirket vekili, müvekkili şirketin taraf olmadığı ve %3 hissedarı olan şahıs ile eşi arasında Mersin 6. Aile Mahkemesinde devam eden mal rejiminin tasfiyesi davasında, şirkete ait 95 adet taşınmaz ve 50 adet araca ihtiyati tedbir konulduğunu belirtmiştir. Tedbirlerin kaldırılması veya değiştirilmesi talebinin reddedilmesi ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasında uyuşmazlık bulunması nedeniyle uyuşmazlığın giderilmesi talep edilmiştir.

Davacı (Başvurucu) Talebi: Başvurucu şirket vekili, müvekkili şirketin davada üçüncü kişi konumunda olduğunu ve taraf olmadığını, şirket mallarına tedbir konulamayacağını, konulan tedbirlerin ticari faaliyetleri olumsuz etkilediğini ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu belirterek 5235 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki içtihat uyuşmazlığının giderilmesini talep etmiştir.

Davalı (Aleyhine Tedbir İstenen/Diğer Taraf) Cevabı: Adana Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu değerlendirmesinde; davalının hissedarı olduğu şirketin ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğu ve davada taraf olmayan şirket adına kayıtlı mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, kararlar arasında uyuşmazlık bulunduğunu bildirmiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Yargıtay Süreci: İlk Derece Mahkemesince (Mersin 6. Aile Mahkemesi) şirket adına kayıtlı 27 araç üzerindeki tedbir kaldırılmış, diğer araç ve taşınmazlar yönünden tedbirin devamına karar verilmiştir. İstinaf incelemesinde Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tedbirin devamı yönündeki ara kararı usul ve yasaya uygun bulmuştur. Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki farklı kararlar üzerine Adana BAM Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu uyuşmazlığın giderilmesi için dosyayı Yargıtay'a göndermiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; mal rejiminin tasfiyesinde tasfiye konusunun davalı eşin şirket hissesi ile hisseye bağlı mal varlıksal haklar olduğunu, eşe tanınan hakkın şahsi alacak hakkı olup davanın tarafı olmayan ve ayrı tüzel kişiliği bulunan şirket adına kayıtlı mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağına karar vererek Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı bu doğrultuda GİDERMİŞTİR.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin boşandığı davalı eşinin konutunda kalan çeyiz, şahsi eşyalar ve katkıda bulunduğu mobilya eşyalarının aynen iadesini, aynen iade mümkün olmadığı takdirde dava tarihi itibarıyla bedellerinin yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir[cite: 25].

Davalı Cevabı: Davalı asil, davacının dava açma hakkının bulunmadığını, boşanma davasında haklarını saklı tutmadığını, evi terk ederken tüm şahsi eşyalarını götürdüğünü ve davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir[cite: 25].

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Pınarhisar Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi, TMK m. 178 gereğince boşanma kararından itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımından reddine karar vermiştir[cite: 25].

Temyiz Kararı: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi; eşyaların aynen iadesi talebinin mülkiyet hakkına dayalı bir "istihkak davası" olduğunu ve zamanaşımına tabi bulunmadığını[cite: 25]; eşyaların aynen mevcut olmaması durumunda istenecek bedelin ise tazminat niteliğinde olup TMK m. 178'deki 1 yıllık süreye değil, BK m. 125 gereğince 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olduğunu belirtmiştir[cite: 25]. Boşanmanın kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık sürenin dolmadığını vurgulayan Yargıtay, mahkemece işin esasına girilmesi gerekirken davanın zamanaşımından reddedilmesini hukuka aykırı bularak hükmün BOZULMASINA karar vermiştir[cite: 25].