Dava Konusu: İş kazası sonucu vefat eden sigortalının babası ve kardeşleri tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Süreç ve Uyuşmazlık: İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı kurumun istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir. Kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine uyuşmazlık; kardeşler yönünden temyiz kesinlik sınırı, ruhsat sahibi kurumun (TKİ) asıl işveren sıfatı ile sorumluluğu ve takdir edilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygunluğu noktalarında toplanmaktadır.

Mahkemenin Gerekçesi ve Sonuç: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi yaptığı incelemede;

• Kardeşler Yönünden: Davacı kardeşlerin manevi tazminat istemlerine ilişkin kararların, karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının (58.800,00 TL) altında kalması nedeniyle temyiz istemlerinin reddine,
• Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisi Yönünden: Ruhsat sahibi idarenin iş yerini devretmesine rağmen teçhizatları bedelsiz bırakması, iş programını onaylaması, teknik personelin niteliklerini belirlemesi ve uygunsuz elemanları uzaklaştırma yetkisinin bulunması hususları dikkate alındığında anahtar teslimi bir işten bahsedilemeyeceğine ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asıl işveren olarak alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğuna,
• Manevi Tazminat Miktarı Yönünden: Soma maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği, takdir olunan miktarın ilkelere uygun olduğu gerekçesiyle davalı idarenin temyiz itirazlarının reddine ve hükmün ONANMASINA oy birliğiyle karar vermiştir.

Dava, iş kazası sonucu %46 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalı ile eşi ve çocuklarının maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. Mahkemece sigortalı lehine kısmen manevi tazminata karar verilmiş, yakınların talebi ise reddedilmiştir. Yargıtay incelemesinde; sigortalı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarının olayın ağırlığı ve caydırıcılık ilkesi gereği az olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2. maddesi uyarınca ağır bedensel zarar halinde yaralanan kişinin yakınlarının da manevi tazminat talep edebileceği vurgulanarak, eş ve çocuklar yararına da uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Taraflar: Davacı işçi ile davalı şirketler (asıl işveren [Şirket A] ve alt işveren [Şirket B]).

Uyuşmazlık: İş kazası sonucu sigortalının sürekli iş göremezliği nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, manevi tazminatın talep miktarını aşacak şekilde davalılar aleyhine ayrı ayrı hükmedilip hükmedilemeyeceği ve takdir edilen manevi tazminat miktarının fahiş olup olmadığı.

Mahkemenin Gerekçesi ve Yargıtay Değerlendirmesi: Manevi tazminat, haksız eylem sonucu uğranılan kişilik değerlerindeki azalmanın karşılığıdır ve bir defada istenmesi gerekir; bölünüp parçalanamaz. HMK m. 26 uyarınca hakim talep sonucuyla bağlıdır. Davacı toplam 40.000 TL manevi tazminat talep etmişken, mahkemenin talebi aşacak şekilde davalılar aleyhine ayrı ayrı 25.000 TL (toplam 50.000 TL) manevi tazminata hükmetmesi usul ve yasaya aykırıdır. Ayrıca takdir edilen manevi tazminat tutarı tatmin duygusu ve caydırıcılık ölçütleri dikkate alındığında fahiştir.

Sonuç: Mahkeme kararının davalı yararına BOZULMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.

Taraflar: Davacı sigortalı ile davalı işveren.

Uyuşmazlık: İş kazası sonucu ilk dava ile belirlenen maluliyet oranının (%13) zaman içerisinde artması (%24) nedeniyle açılan ek maddi ve manevi tazminat davasında, maluliyet artışında davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, manevi tazminatın bölünebilirliği ilkesi ve faiz başlangıç tarihinin tespiti.

Mahkemenin Gerekçesi ve Yargıtay Değerlendirmesi: Manevi tazminat kural olarak bölünemez ise de zararın zaman içinde gelişip artması halinde oluşan fark maluliyet için ayrı dava açılabilir. Mahkemece maluliyet artışında davacının tedavisini aksatması veya başka işte çalışması gibi bir kusurunun bulunup bulunmadığı araştırılmalı, doktor bilirkişiden rapor alınmalıdır. Ayrıca haksız fiilden doğan faiz kaza tarihinden başlasa da, gelişen durum nedeniyle ortaya çıkan maluliyet artışına ilişkin tazminata faizin artışın gerçekleştiği tarihten itibaren işletilmesi gerekmektedir.

Sonuç: Eksik inceleme ve hatalı faiz başlangıcı gerekçesiyle yerel mahkeme kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.

Davacı Talebi: Davacılar vekili, murislerinin geçirdiği iş kazası sonucu vefat etmesi nedeniyle uğradıkları maddi ve manevi zararların davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalılar vekilleri, kusur oranlarına ve talep edilen tazminat miktarlarına itiraz ederek davanın reddini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece, müteveffa sigortalının %30, davalı şirketin %30, davalı gerçek kişinin %40 oranında kusurlu olduğu tespit edilerek davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulü ile davacılar lehine 10.000,00'er TL manevi tazminata karar verilmiştir. Ayrıca kabul edilen maddi tazminata rağmen davalılar lehine red vekalet ücreti takdir edilirken, manevi tazminat yönünden davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Temyiz Kararı: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi; ölümlü iş kazasında işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması, olayın ağırlığı ve caydırıcılık unsurları gözetildiğinde 10.000,00'er TL manevi tazminatın az olduğunu belirtmiştir. Ayrıca davacıların maddi tazminat talepleri kabul edilmiş olmasına rağmen davalılar lehine red vekalet ücreti verilmesini ve manevi tazminat hükmedildiği halde davacılar lehine vekalet ücreti takdir edilmemesini 2014 yılı AAÜT m. 10 ve 12 hükümlerine aykırı bularak İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar yararına BOZULMASINA oy birliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı, 05.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu bakıma muhtaç şekilde %100 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek uğradığı maddi ve manevi zararlarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı vekili, kusur oranına ve tazminat miktarlarına itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: İstanbul Anadolu 22. İş Mahkemesince, davacının %20, davalı işverenin %80 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulü ile davacı lehine 220.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 623.630,04 TL maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz Kararı: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi; sigortalının %20 kusurlu bulunmasını isabetli bulmuş, ancak olayın gelişimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile paranın satın alma gücü göz önünde tutulduğunda hükmedilen 220.000,00 TL manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının manevi tazminat yönünden davalı yararına BOZULMASINA oy birliğiyle karar vermiştir.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, murislerinin yolcu olarak bulunduğu motosiklet ile davalılara ait kamyonun çarpışması sonucu vefat ettiğini belirterek eş ve çocuklar lehine maddi tazminat (sigorta tarafından ödenmesi üzerine konusuz kalmıştır) ile manevi tazminat talep etmiştir.

Cevap: Davalılar sürücünün kusuru olmadığını, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, maddi tazminat konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına; manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı eş ve çocuk lehine 5.000'er TL, diğer çocuklar lehine 2.000'er TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, davalıların temyiz itirazlarını reddetmiştir. Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden ise; davacıların kazada kusursuz olan eş ve babalarını kaybettiklerini, Borçlar Kanunu m. 47 (TBK m. 56) uyarınca takdir edilen manevi tazminat miktarlarının duyulan acıyı ve çekilen sıkıntıyı hafifletecek düzeyde bulunmadığını, miktarların az olduğunu belirterek hükmün davacılar yararına bozulmasına oy birliğiyle karar vermiştir.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, davalıların karıştığı kaza sonucu yayaya çarparak vefatına sebep olduğunu belirterek anne ve baba için maddi ve manevi tazminatın faiziyle tahsilini talep etmiş; ıslah ile tutarı yükseltmiştir.

Cevap: Davalılar kusura, zarara ve poliçe limitlerine itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, kusur oranları doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile anne ve baba için destekten yoksun kalma ve manevi tazminata hükmedilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi; vefat edenin 20 yaşında bekar olduğu gözetildiğinde, anne ve babaya ayrılacak destek payının bakiye yaşam süresince sabit %15 olarak değil, evleneceği ve çocuk sahibi olacağı dönemler varsayılarak kademeli olarak azaltılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, AAÜT m. 10/4 uyarınca maddi ve manevi tazminatlar için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ve reddedilen manevi tazminat için davalı lehine verilen vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilenden fazla olamayacağını (AAÜT m. 10/2) vurgulamıştır. Son olarak yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılması gerektiği gerekçeleriyle kararı bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını belirterek iş göremezlik nedeniyle 5.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, maddi tazminat talebini 35.618 TL'ye yükseltmiştir.

Cevap: Davalılar vekilleri, kazada asıl kusurun davacıda olduğunu, ödeme yapıldığını ve tazminat taleplerinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemişlerdir.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, davalı sürücünün %100 kusurlu kabul edilmesiyle 35.618 TL maddi tazminatın kabulüne, manevi tazminat davasının ise kısmen kabulü ile 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, manevi tazminatın kısmen reddedilmesi nedeniyle reddedilen 10.000 TL üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmemesini hatalı bulmuştur. Ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm fıkrasına reddedilen manevi tazminat üzerinden davalılar lehine 1.200 TL nispi vekalet ücreti eklenmesi suretiyle kararı düzelterek onamıştır.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve sigortacısı olduğu aracın müvekkillerinin desteği ile davacı bir diğer kardeşe çarpması sonucu bir kişinin vefat ettiğini, diğerinin yaralandığını belirterek anne, baba ve kardeşler için maddi ve manevi tazminat talep etmiş; ıslah ile maddi tazminat miktarlarını artırmıştır.

Cevap: Davalılar davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi, Dairenin bozma ilamına uyarak manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermiş, baba ve anne için 15.000,00'er TL, kardeşler için 9.000,00 TL ve 7.000,00'er TL manevi tazminata hükmetmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, davalı şirketin tüm temyiz itirazlarını reddetmiştir. Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden ise; davalı sürücünün %100 tam kusurlu olması, desteğin 25 yaşında vefat etmesi, diğer kardeşin yaralanmış olması, olayın meydana geliş şekli ve paranın alım gücü gözetildiğinde hükmedilen manevi tazminat miktarlarının az olduğunu belirterek hükmün davacılar yararına bozulmasına oy birliğiyle karar vermiştir.