Avukat Mücahit Çelik

Dava ve Talep: Davacılar vekili, davalıya ZMSS sigortalı aracı kullanan desteğin yaptığı tek taraflı kazada vefat ettiğini, destekten yoksun kalan eş ve çocuklar için poliçe bedelinin ödenmesi amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir.

Cevap: Davalı sigorta şirketi vekili davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Mahkemece davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi; davacı çocuklar yönünden davanın kabulünü doğru bulmuş, ancak davacı eşin kaza yapan aracın işleteni (sigortalısı) olduğunu belirtmiştir. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. A-1 uyarınca sigortanın, işletenin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu teminat altına aldığını, araç işleteni olan davacı eşin kendisinin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu teminat altına alan kendi sigorta şirketinden tazminat isteyemeyeceğini vurgulayarak hükmü davacı eş yönünden davalı yararına bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, oğullarının yaptığı tek taraflı trafik kazasında vefat ettiğini, aracın sigortası bulunmadığını belirterek Güvence Hesabından destekten yoksun kalma tazminatının tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini artırmıştır.

Cevap: Davalı Güvence Hesabı vekili, sürücünün %100 kusurlu olduğunu, alacaklı ve borçlu sıfatlarının davacılarda birleştiğini ve temerrüde düşürülmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Mahkemece davanın kabulü ile toplam 59.170,52 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi; 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6/d maddesi uyarınca destekten yoksun kalanların, desteğin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında kaldığını vurgulamıştır. Kaza tarihinin 05.07.2015 olması ve sürücünün %100 kusurlu bulunması sebebiyle Güvence Hesabının sorumluluğunun doğmadığını belirterek davanın reddi gerekirken kabul edilmesini hukuka aykırı bularak kararı bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacı vekili, müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu aracın yaptığı kazada malul kalacak şekilde yaralandığını belirterek iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin davalı zorunlu mali sorumluluk sigortasından tahsilini talep etmiştir.

Cevap: Davalı sigorta şirketi vekili davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi davanın kabulü ile tazminatların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar vermiştir.

Özel Daire Bozması ve Direnme Süreci: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, ruhsatta davacının da ortak malik göründüğünü, işleten sıfatının belirlenerek 2918 sayılı KTK m. 92 uyarınca teminat kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması gerektiğini ve temerrüt faizinin sigortaya ihbar tarihinden 8 iş günü sonrası olması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Mahkeme faiz hususuna uymuş, ancak davacının poliçenin tarafı olmayıp 3. kişi konumunda olduğu gerekçesiyle işleten araştırması yönünden direnme kararı vermiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, araç maliki olmanın işleten sıfatı yönünden karine teşkil ettiğini, taraf olmasa dahi davacının işleten sıfatına sahip bulunup bulunmadığının duraksamasız tespiti gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesinin direnme kararını bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, murislerinin davalı sürücü idaresindeki aracın çarpması sonucu vefat ettiğini belirterek malik, kiracı ve sigorta şirketinden destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talep etmiştir.

Cevap: Araç maliki şirket vekili, aracın uzun süreli kiralandığını, fiili hakimiyet ve işleten sıfatının kiracıda olduğunu belirterek husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, davanın kabulü ile maddi ve manevi tazminatların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi; 2918 sayılı KTK m. 3 ve m. 85 uyarınca araç malikinin uzun süreli kiralama ile fiili hakimiyeti ve ekonomik yararlanmayı kiracıya devretmesi durumunda işleten sıfatının kalmayacağını belirtmiştir. Mahkemece kiralama sözleşmesi, ek protokoller, araç teslim durumu, vergi ve ticari defter kayıtları incelenerek malik şirketin işleten sıfatının devam edip etmediği belirlenmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasını eksik inceleme olarak değerlendirip kararı araç maliki şirket yararına bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, murislerinin sürücüsü olduğu aracın karıştığı kazada vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etmiş; ıslah ile eş için olan talebi yükseltmiştir.

Cevap: Davalı sigorta şirketi vekili davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 62.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi; işletenin ve sigortacının sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunu, destekten yoksun kalanların hakkının doğrudan kendi şahıslarında doğan asli ve bağımsız bir hak olduğunu vurgulamıştır. Sürücü muris %100 kusurlu olsa dahi destekten yoksun kalanların üçüncü kişi konumunda bulunduğunu, bu nedenle kusurun davacılara yansıtılamayacağını ve tazminattan indirim yapılamayacağını belirtmiştir. Ayrıca davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan her bir davacı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı davacılar yararına bozmuştur.

Davacı Talebi: Davacı vekili; davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalının ZMSS poliçeli aracının karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının tahsilini talep etmiş; talebini ıslahla 233.994,22 TL sürekli ve 6.242,00 TL geçici iş göremezlik tazminatına yükseltmiştir[cite: 30].

Davalı Cevabı: Davalı vekili; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyet ve kusur tespitinin hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe teminatı dışında kaldığını, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur[cite: 30].

Tahkim ve İtiraz Hakem Heyeti Kararı: Uyuşmazlık Hakem Heyeti, davalıya sigortalı aracın %75 kusurlu kabul edilmesi ve %20 maluliyet oranı üzerinden toplam 245.336,22 TL tazminatın tahsiline karar vermiştir[cite: 30]. İtiraz Hakem Heyeti ise davalı vekilinin itirazlarını reddetmiştir[cite: 30].

Temyiz Kararı: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; SGK tarafından davacıya yapılan 802,72 TL geçici iş göremezlik ödemesinin gerçek zararın tespiti ilkesi gereği hesaptan düşülmemesini ve uzman bilirkişiden tarafların kusur oranlarına ilişkin denetime açık rapor alınmaksızın eksik incelemeyle karar verilmesini usul ve yasaya aykırı bularak İtiraz Hakem Heyeti kararını BOZMUŞTUR[cite: 30].