Dava ve Uyuşmazlık: Davacı vekili, park halindeki müvekkil aracına çarpılması sonucu meydana gelen zararda trafik düzen ve güvenliğini sağlayacak gerekli trafik uyarı işaret levhalarını koymayan davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunu belirterek oluşan hasar bedelinin tahsili istemiyle dava açmıştır. Adli ve idarı yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığı çıkması üzerine dosya Uyuşmazlık Mahkemesi önüne gelmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: Uyuşmazlık Mahkemesi; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi uyarınca, işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanlar dahil, bu Kanun'dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini belirtmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin kararlarına da atıf yapılarak karayolunda meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davalarının çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna ve idare mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına oy çokluğu ile karar verilmiştir.

Dava ve Talep: Davacı vekili, müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu aracın yaptığı kazada malul kalacak şekilde yaralandığını belirterek iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin davalı zorunlu mali sorumluluk sigortasından tahsilini talep etmiştir.

Cevap: Davalı sigorta şirketi vekili davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi davanın kabulü ile tazminatların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar vermiştir.

Özel Daire Bozması ve Direnme Süreci: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, ruhsatta davacının da ortak malik göründüğünü, işleten sıfatının belirlenerek 2918 sayılı KTK m. 92 uyarınca teminat kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması gerektiğini ve temerrüt faizinin sigortaya ihbar tarihinden 8 iş günü sonrası olması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Mahkeme faiz hususuna uymuş, ancak davacının poliçenin tarafı olmayıp 3. kişi konumunda olduğu gerekçesiyle işleten araştırması yönünden direnme kararı vermiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, araç maliki olmanın işleten sıfatı yönünden karine teşkil ettiğini, taraf olmasa dahi davacının işleten sıfatına sahip bulunup bulunmadığının duraksamasız tespiti gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesinin direnme kararını bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, murislerinin davalı sürücü idaresindeki aracın çarpması sonucu vefat ettiğini belirterek malik, kiracı ve sigorta şirketinden destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talep etmiştir.

Cevap: Araç maliki şirket vekili, aracın uzun süreli kiralandığını, fiili hakimiyet ve işleten sıfatının kiracıda olduğunu belirterek husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Mahkemece, davanın kabulü ile maddi ve manevi tazminatların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi; 2918 sayılı KTK m. 3 ve m. 85 uyarınca araç malikinin uzun süreli kiralama ile fiili hakimiyeti ve ekonomik yararlanmayı kiracıya devretmesi durumunda işleten sıfatının kalmayacağını belirtmiştir. Mahkemece kiralama sözleşmesi, ek protokoller, araç teslim durumu, vergi ve ticari defter kayıtları incelenerek malik şirketin işleten sıfatının devam edip etmediği belirlenmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasını eksik inceleme olarak değerlendirip kararı araç maliki şirket yararına bozmuştur.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, murislerinin otobüs durağında beklerken araç sürücüsü, servis hizmeti alan şirket ve araç kayıt malikinin sorumluluğundaki aracın çarpması sonucu vefat ettiğini belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

Cevap: Davalılardan araç kayıt maliki S.Ö., aracın fiili kullanımının ve işleten sıfatının diğer davalı şirkette olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Kararı: Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, kazaya karışan aracın fiili işleteninin davalı şirket olduğu ve kayıt malikinin işleten sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle kayıt maliki S.Ö. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise tazminat talebinin kabulüne karar vermiştir.

Özel Daire ve Direnme Süreci: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2918 sayılı Kanun uyarınca tescilli araçların satışının noterde yapılmasının esas olduğunu ve araç malikinin işleten olmadığı hususunun geçerli kanıtlarla ispatlanamadığını belirterek kararı bozmuştur. İlk Derece Mahkemesi önceki gerekçelerle direnme kararı vermiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, trafik tescil kaydının işleten sıfatı açısından güçlü bir karine teşkil ettiğini; mahkemece araç malikinin aracı uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi sözleşmelerle devredip devretmediği ya da üçüncü kişinin aracı kendi hesabına işletip işletmediği hususunda yeterli araştırma yapılmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur.