Avukat Mücahit Çelik

Dava ve Talep: Davacı erkek, Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesinde düzenlenen zina (özel boşanma) hukuki sebebine dayanarak boşanma davası açmıştır.

Cevap: Davalı tarafın cevabi beyanları kararda yer almamaktadır.

İlk Derece Kararı: Yerel mahkemece, zina hukuki sebebine dayalı olarak açılan davada, genel boşanma sebebi olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1) gerekçesiyle boşanmaya karar verilmiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; davacının genel boşanma sebebine dayalı bir davası ve usulüne uygun ıslahı bulunmadığını, HMK m. 26/1 gereğince hakimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğunu ve talepten başka bir şeye karar veremeyeceğini belirtmiştir. Mahkemece delillerin zina sebebi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken genel boşanma sebebine dayalı karar verilmesini usul ve yasaya aykırı bularak hükmü bozmuştur.

Davacı-Karşı Davalı Kadın Talebi: Kadın vekili; erkeğin fiziksel ve psikolojik şiddet uyguladığını, düğün günü alınan ziynetlerinin iade edilmediğini belirterek boşanmalarına, velayete, maddi-manevi tazminata, tedbir ve yoksulluk nafakasına, ayrıca ziynet eşyalarının aynen iadesine veya bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir[cite: 26].

Davalı-Karşı Davacı Erkek Cevabı: Erkek vekili; iddiaları reddederek kadının hakaret ettiğini, ev işleriyle ilgilenmediğini, ziynet eşyalarını yanına alarak evden ayrıldığını savunmuş; boşanma, velayet ve tazminat talepli karşı dava açmıştır[cite: 26].

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Sivas 1. Aile Mahkemesi; tarafları eşit kusurlu kabul ederek her iki boşanma davasının kabulüne, velayetin anneye verilmesine, tazminat ve yoksulluk nafakası talepleri ile ispatlanamayan ziynet alacağı davasının reddine karar vermiştir[cite: 26]. Ek kararla erkek lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir[cite: 26].

İstinaf Kararı: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, kadının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir[cite: 26].

Temyiz Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; Dairenin ziynet eşyalarına ilişkin yeni ilkesel görüşünü hatırlatmış[cite: 26]; erkeğin mesajlarında "ziynetleri getireceğini" beyan etmesiyle ispat yükünün erkeğe geçtiğini, erkeğin ise ziynetleri kadına iade ettiğini kanıtlayamadığını belirtmiştir[cite: 26]. Bu doğrultuda ziynet alacağı davasının reddi usul ve yasaya aykırı bulunarak Bölge Adliye Mahkemesi kararı KALDIRILMIŞ, İlk Derece Mahkemesi kararı ziynet alacağı ve vekalet ücreti yönünden kadının yararına BOZULMUŞ, diğer yönlerden ONANMIŞTIR[cite: 26].

Dava Türü: Katkı Payı Alacağı Davası

Davacı Talebi: Davacı kadın, evlilik birliği içinde alınan taşınmazın edinilmesine ziynet eşyaları, konfeksiyon ve temizlik işlerinde çalışarak elde ettiği gelirle katkıda bulunduğunu belirterek 150.000,00 TL katkı payı alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı erkek, taşınmazın kendisine miras kalan malların satışından elde edilen gelirle alındığını, davacının parasal bir katkısının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Mahkemesi Kararı: İlk Derece Mahkemesi, mal ayrılığı döneminde yapılan katkının parasal bir değerle ispatlanması gerektiğini, ev içi katkının alacağa konu edilemeyeceğini ve tanık beyanlarının görgüye dayalı olmadığını belirterek davanın reddine karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Temyiz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi) Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, dosyadaki delillerin değerlendirilmesinde ve hukuki nitekimde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararını ONAMIŞTIR.

Dava Türü: Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması Sebebine Dayalı Karşılıklı Boşanma Davası

Davacı (Erkek) Talebi: Erkek eş, evlilik birliğinin temelden sarsılması (TMK m. 166/1-2) sebebiyle boşanmaya karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı (Kadın) Talebi: Kadın eş, evlilik birliğinin temelden sarsılması sebebiyle karşı boşanma davası açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece kadının davasının reddine, erkeğin davasının kabulü ile tarafların Zina (TMK m. 161) sebebiyle boşanmalarına karar verilmiştir.

Temyiz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi) Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, erkeğin zina hukuki sebebine dayalı bir davası ve usulüne uygun bir ıslahının bulunmadığını hatırlatmıştır. HMK m. 26 gereğince hakim taleple bağlı olup davanın açıldığı evlilik birliğinin sarsılması (TMK m. 166/1-2) çerçevesinde değerlendirme yapılması gerekirken zina sebebiyle boşanma kararı verilmesini usul ve yasaya aykırı bularak kararı BOZMUŞTUR.

Dava Türü: Karşılıklı Boşanma Davası (Münhasıran Özel Sebeplere Dayalı)

Davacı (Erkek) Talebi: Erkek eş, zina (TMK m. 161), pek kötü davranış/hayata kast (TMK m. 162) ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163) özel sebeplerine dayanarak boşanmalarına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı (Kadın) Talebi: Kadın eş karşı boşanma davası açarak davanın kabulünü savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece kadının davasının reddine, erkeğin davasının ise genel boşanma sebebi (TMK m. 166/1) çerçevesinde kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi) Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kadının temyizini reddetmiş; erkek yönünden ise erkeğin genel sebebe (TMK m. 166/1) dayalı bir talebi bulunmadığını, HMK m. 26/1 uyarınca hâkimin taleple bağlı olduğunu vurgulamıştır. Zina (TMK m. 161) özel sebebi yönünden hiçbir değerlendirme yapılmaksızın genel sebepten karar verilmesini usul ve yasaya aykırı bularak erkeğin davasını BOZMUŞTUR.

Dava Türü: Karşılıklı Boşanma Davası (Münhasıran Zina Nedeniyle Boşanma)

Davacı (Kadın) Talebi: Davacı kadın, münhasıran zina (TMK m. 161) hukuki sebebine dayanarak boşanmalarına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı (Erkek) Talebi: Davalı erkek, genel sebebe (TMK m. 166/1) dayanarak karşı boşanma davası açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece erkeğin güven sarsıcı davranışlarda bulunduğu gerekçesiyle tamamen kusurlu sayılmasına karşın erkeğin açtığı genel sebepli boşanma davasının kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi) Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kadının sadece zina (TMK m. 161) özel sebebine dayandığını, mahkemenin taleple bağlılık kuralı (HMK m. 26) gereği genel sebepten boşanma kararı veremeyeceğini vurgulamıştır. Ancak erkeğin davasında verilen boşanma kararının temyiz edilmeyerek kesinleşmesi nedeniyle kadının boşanma davasının konusuz kaldığını belirterek, davanın esası hakkında "karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi ve açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama gideri ile vekalet ücreti takdiri yapılması için hükmü BOZMUŞTUR.