Dava, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ise yargılama aşamasında yurtdışında açılan boşanma kararının ve tanıma kararının kesinleştiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gereğince bekletici mesele yapılarak tarafların delillerinin toplanması ve işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın usulden reddinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Dava, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemesince mal rejiminin sona ermemiş olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ise karar tarihinden önce taraflar arasında yeni bir boşanma davası açıldığının anlaşılması karşısında, usul ekonomisi gereğince bu boşanma dava dosyasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini belirtmiş ve kararı bozmuştur.

Taraflar ve Uyuşmazlık: Davacılar, araçlarıyla sevk ve idare halindeyken yolun eğimli, virajlı ve kaygan olması, uyarı levhaları ile bariyer bulunmaması nedeniyle meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında davalı idarenin hizmet kusuru ve sorumluluğu bulunduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açmıştır.

Mahkemelerin Yaklaşımı ve Başvuru Süreci: Adli yargı (Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi), idarenin hizmet kusuruna dayalı davaların idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. İdari yargı (Şanlıurfa 2. İdare Mahkemesi) ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi uyarınca karayollarındaki trafik kazalarından doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Bunun üzerine adli ve idari yargı kararları arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmuştur.

Mahkemenin Gerekçesi ve Sonuç: Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi hükmü ve Anayasa Mahkemesinin söz konusu maddenin iptali istemini reddeden 26/12/2013 tarihli kararı uyarınca, kamu araçlarının sebep olduğu veya kamu idarelerinin sorumluluğunda bulunan karayollarındaki trafik kazalarından doğan tazminat davalarının adli yargı yerinde görülmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu doğrultuda adli yargı yerinin görevsizlik kararı kaldırılmıştır.

Dava ve Uyuşmazlık: Davacı vekili, park halindeki müvekkil aracına çarpılması sonucu meydana gelen zararda trafik düzen ve güvenliğini sağlayacak gerekli trafik uyarı işaret levhalarını koymayan davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunu belirterek oluşan hasar bedelinin tahsili istemiyle dava açmıştır. Adli ve idarı yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığı çıkması üzerine dosya Uyuşmazlık Mahkemesi önüne gelmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: Uyuşmazlık Mahkemesi; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi uyarınca, işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanlar dahil, bu Kanun'dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini belirtmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin kararlarına da atıf yapılarak karayolunda meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davalarının çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna ve idare mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına oy çokluğu ile karar verilmiştir.

Dava Özetin

Dava Özeti: Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş; mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık ve Mahkemenin Gerekçesi: Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece maddi tazminat hesabında hata yapılarak %23 maluliyet ve %30 karşıt kusur oranına göre 58.169,56 TL belirlenmesi gereken maddi tazminat miktarı yerine fazla miktara hükmedildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, önceki kararda diğer davalı hakkında verilen usulden reddine ilişkin hükmün bozma dışı kalarak kesinleşmesine rağmen bu konuda yeniden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Sonuç: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK 370/2. maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının düzeltilerek ONANMASINA karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinde meydana gelen artış nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararlarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı vekili, önceden açılan davaların kesinleştiğini ve kesin hüküm bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: İş Mahkemesince, Kurum tarafından maluliyet oranının %0'dan artma kaydıyla %3,30 olarak tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Kararı: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi; daha önce aynı iş kazasına ilişkin açılan dava dosyalarında davacının maluliyet oranının tartışılıp kararların kesinleştiğini, kesin hüküm bulunmasının bir dava şartı (HMK m. 114/1-i) olduğunu, kesinleşen maluliyetten sonra Kurumca artış tespiti yapılsa dahi maluliyet oranında yeniden artma kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Bu nedenle fark maluliyet nedeniyle açılan davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken kabul edilmesini hatalı bularak İş Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA oy birliğiyle karar vermiştir.

Dava ve Talep: Davacı vekili, davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kazada müvekkilinin yaralanarak %3 oranında malul kaldığını belirterek belirsiz alacak davası şeklinde şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Cevap ve Savunma: Davalı sigorta şirketi vekili, sunulan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur durumunun ispatlanması gerektiğini, hesaplamada teknik faiz uygulanması gerektiğini ve davanın reddini savunmuştur.

Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyeti Kararları: Uyuşmazlık Hakem Heyeti, davacıya verilen kesin sürede bilirkişi ücreti yatırılmadığı gerekçesiyle davanın esastan reddine karar vermiştir. Davacı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti, kesin sürede bilirkişi ücretinin yatırılmamasının usule ilişkin olduğunu belirterek başvurunun usulden reddine ve davalı lehine vekalet ücretinin düzeltilmesine karar vermiştir.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Davalı sigorta şirketi vekili; bilirkişi ücreti yatırılmamasının esastan red sebebi olduğunu ve kararın bozulması gerektiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, İtiraz Hakem Heyetinin kararını usul ve kanuna uygun bularak kararın ONANMASINA karar vermiştir.

Başvuru ve Uyuşmazlık: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri kararları arasındaki görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla konu Yargıtay 4. Hukuk Dairesine taşınmıştır. Uyuşmazlık, toplu taşıma aracında yolcu olarak bulunan kişinin ölümü ve yaralanması hallerinde taşımacı firma, sigorta şirketi ve diğer sorumlulara karşı açılacak tazminat davalarında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi mi yoksa Tüketici Mahkemesi mi olduğuna ilişkindir.

Gerekçe ve İçtihatların Birleştirilmesi Kararı: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi uyuşmazlığı iki ayrı başlık altında çözüme kavuşturmuştur:

1- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Ölüm Halinde): Desteğin ölümü neticesinde geride kalanların talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı, mirasçılık sıfatından bağımsız, doğrudan hak sahiplerinin şahsında doğan yansıma bir zarardır. Davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısının da bulunması ve sigorta hukukunun 6102 sayılı TTK'da düzenlenmiş olması sebebiyle bu dava mutlak ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle, yolcunun ölümü halinde açılacak destekten yoksun kalma tazminatı davalarında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.

2- Bedensel Zarara İlişkin Tazminat (Yaralanma Halinde): Yolcunun yaralanması halinde açılan bedensel zarar tazminatı davasında, yolcu 6502 sayılı Kanun uyarınca tüketici, taşıma sözleşmesi ise tüketici işlemidir. 6502 sayılı Kanun m. 83/2 uyarınca diğer kanunlarda düzenleme olsa dahi tüketici kanununun görev hükümleri uygulanacağından, yaralanmalı tazminat davalarında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi'dir.

Dava Türü: Boşanma Davası

Davacı Talebi: Davacı erkek, boşanma kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı tarafın ruhsal rahatsızlığı olduğu ileri sürülmüştür.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece taraf ehliyeti ve vesayet durumu araştırılmaksızın yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verilmiştir.

Temyiz (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi) Kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, taraf ehliyetinin HMK m. 114/1-d uyarınca kamu düzeninden bir dava şartı olduğunu vurgulamıştır. Davalı kadının ruhsal rahatsızlığının dosyadaki delillerle doğrulanması karşısında, TMK m. 405 ve HMK m. 56/1 uyarınca vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğinin bir ön sorun yapılması ve TMK m. 462/8 uyarınca işlem sonucu beklenmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararını BOZMUŞTUR.

Dava Türü: Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Teminat Mektubunun İadesi ve Karşı Dava

Davacı (Karşı Davalı) Talebi: Özel güvenlik şirketi vekili, davalının haksız olarak 300.000,00 TL bedelli teminat mektubunu nakde çevirdiğini ileri sürerek söz konusu bedelin tahsilini talep etmiştir.

Davalı (Karşı Davacı) Cevabı ve Talebi: İş sahibi şirket vekili, işçi alacaklarına binaen teminatın nakde çevrildiğini savunarak davanın reddini; karşı davasında ise eksik verilen teminat mektubu bedeli için 416.000,00 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

İlk Derece, İstinaf ve Yargıtay Bozma Süreci: İlk derece mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş; istinaf başvurusu reddedilmiştir. Yargıtay bozma ilamı sonrası mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz incelemesinde Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, yargılama sırasında davalı-karşı davacı şirketin tasfiye edilip ticaret sicilinden terkin edildiğini ve dava ehliyetini kaybettiğini tespit etmiştir. Şirketin ihya edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerektiği gerekçesiyle karar re'sen BOZULMUŞTUR.