Avukat Mücahit Çelik

Dava, ziynet eşyalarının iadesi/tazmini ile evlilik birliği içinde edinilen araç, taşınmazlar ve şirket hissesinden kaynaklanan katılma alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davalı taraf, boşanma protokolündeki feragat beyanı nedeniyle davanın reddini savunmuş, İlk Derece Mahkemesince protokol gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesi yaptığı incelemede; TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma protokolündeki 'maddi talepte bulunulmayacaktır' şeklindeki genel ifadelerin boşanmanın fer'ileri (tazminat, nafaka) için geçerli olduğunu, ancak mal rejiminin tasfiyesini ve ziynet eşyası alacaklarını kapsamadığını belirtmiştir. Kararda, anlaşmalı boşanma protokolünün mal rejimini ve ziynetleri kapsayabilmesi için bu unsurların duraksamaya yer vermeyecek şekilde tek tek ve ismen sayılmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Yargıtay, eksik inceleme ile davanın reddini usul ve yasaya aykırı bularak hükmün bozulmasına karar vermiştir.

Dava, anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan eğitim gideri hükmüne dayanılarak başlatılan icra takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasına ilişkindir. Taraflar anlaşmalı olarak boşanmış, iştirak nafakasına ilaveten ortak çocuğun 'anaokulu, okul, eğitim' masraflarının baba tarafından karşılanması kararlaştırılmıştır. Annenin özel anaokulu masrafları için icra takibi başlatması üzerine baba menfi tespit davası açmıştır. İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi yaptığı temyiz incelemesinde; anlaşmalı boşanma hükmünde veya protokolde, ortak çocuğun gönderileceği anaokulunun 'özel anaokulu' olduğuna dair açık bir düzenleme veya anlaşma bulunmadığını tespit etmiştir. Açıkça kararlaştırılmadıkça babanın özel anaokulu giderinden sorumlu tutulamayacağı gözetilerek davanın kabulü gerekirken reddedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş ve karar oy çokluğuyla bozulmuştur.

Dava, taraflar arasındaki anlaşmalı boşanma davasına ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, tarafların anlaşması uyarınca velayeti anneye bırakılan çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişki mahkeme tarafından re'sen değiştirilerek TMK 166/3 maddesi uyarınca anlaşmalı boşanmaya karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi yaptığı temyiz incelemesinde; hakimin çocuk ve tarafların menfaatlerini gözeterek anlaşmada değişiklik yapabileceğini ancak bu durumda öncelikle taraflara yeni bir öneride bulunulması gerektiğini belirtmiştir. Öneri kabul edilmez veya yeni bir anlaşmaya varılmazsa davanın TMK m. 166/1 uyarınca çekişmeli boşanma olarak sürdürülüp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yasal koşullar oluşmadan anlaşmalı boşanmaya karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm bozulmuştur.