Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, bölge adliye mahkemesince bozmaya uyularak davanın kabulüne hükmedilmiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kararın bozmaya uygun olduğunu, usuli kazanılmış hakların ihlal edilmediğini belirterek taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar vermiştir.

Karar Özeti: Dava, iş kazası sonucu %55 oranında malul kalan işçinin maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kabul edilen dava, noter onaylı ibranamedeki ödeme miktarı ve zararın karşılanma durumu gözetilerek Yargıtay tarafından bozulmuştur.

Önemli Hususlar:
1. İbranamenin Niteliği: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu yürürlüğe girmeden önce (01/07/2012 öncesinde) düzenlenen Noter onaylı ibranamede, imza itirazında bulunulmamış olup 199.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın nakden alındığı belirtilmiştir.
2. Açık Oransızlık Denetimi: Mülga Yasa döneminde düzenlenen ibranamelerde, ödenen miktar ile hesaplanan zarar arasında açık bir oransızlık bulunmuyorsa ve ödenen bedel tazminat borcunun tamamına yakınını karşılıyorsa, sigortalının iradesinin ibra yönünde oluştuğu kabul edilmelidir.
3. Müteselsil Sorumluluk ve Sonuç: Geçerli bir ibranamenin varlığı halinde müteselsil borçlular da borçtan kurtulur. Dosya kapsamında belirlenen zarar tutarı ile ibranamede nakden ödendiği belirtilen maddi tazminat miktarı karşılaştırıldığında davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırıdır.

Karar Özeti: Dava, davacı işçinin iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma gelmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Mahkemece verilen ibra nedeniyle davanın reddi kararı, Yargıtay tarafından bozulmuştur.

Önemli Hususlar:
1. İş Kazasının Tespiti Ön Sorundur: Olaya ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirim yapılıp yapılmadığı araştırılmalı; bildirim yoksa davacıya iş kazası ihbarında bulunması ve gerekirse işveren aleyhine 'iş kazasının tespiti' davası açması için süre verilerek bu husus bekletici sorun yapılmalıdır.
2. İbranamenin Geçerliliği: Maluliyet ve kusur durumu henüz belli değilken alınan genel nitelikli ibraname tümden geçerli sayılamaz. Ödenen miktar ile gerçek zarar arasında açık oransızlık bulunması halinde ibraname ancak 'kısmi ifayı içeren makbuz' hükmündedir.
3. Maddi ve Manevi Tazminat Değerlendirmesi: SGK tarafından bağlanacak gelirin peşin sermaye değeri tazminattan düşülmeli, ibranamedeki ödeme miktarı açık oransızlık yönünden denetlenmelidir. Manevi tazminat ise bölünemeyeceği ve olay anında duyulan acıyı kapsadığı için ödeme yapılmışsa manevi tazminatın reddi kararı yerindedir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette motosikletli tahsilat elemanı olarak çalıştığı sırada, kırmızı ışık ihlali yapan bir minibüsün çarpması sonucu iş kazası geçirdiğini ve malul kaldığını, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almadığını ve çalışanları yarıştırdığını belirterek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalı Cevabı: Davalı vekili, kazaya plakası alınamayan üçüncü bir aracın kırmızı ışıkta geçerek sebebiyet verdiğini, davacının tedavi masraflarının karşılandığını, iyileştikten sonra kendi isteğiyle sulh ve ibraname imzalayarak işten ayrıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Yerel Mahkeme Kararı: İlk Derece Mahkemesi, olayın iş kazası olduğunu, davalı işverenin %15, kural ihlali yapan minibüsün %75, davacının ise %10 oranında kusurlu olduğunu kabul ederek davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Özel Daire ve Hukuk Genel Kurulu Kararı: Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi, kazanın tamamen plakası tespit edilemeyen üçüncü kişinin ağır kusuru (kırmızı ışık ihlali) sonucu gerçekleştiğini, bu durumun işveren ile kaza arasındaki illiyet bağını kestiğini belirterek kararı bozmuştur. Yerel mahkemenin direnme kararı üzerine konuyu inceleyen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğine ve işverenin sorumluluğunun bulunmadığına hükmederek direnme kararını bozmuştur.

Davacı Talebi: Davacılar vekili, müvekkillerinin murisinin çalışmakta olduğu şirket ve bağlı kuruluşlarınca düzenlenen halı saha futbol turnuvasında maç esnasında kalp krizi geçirerek vefat ettiğini, organizasyonda ilk yardım ekibi ve ambulans bulundurulmadığını, olayın iş kazası kapsamında kaldığını belirterek destekten yoksun kalma ve manevi tazminat alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalılar vekilleri, davanın haksız olduğunu, müvekkillerine atfedilebilecek bir kusur veya sorumluluk bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince olayın iş kazası olduğu, işverenin %60, müteveffanın %20 kusurlu olduğu ve %20 oranında kaçınılmazlık bulunduğu belirtilerek işverene %20 kaçınılmazlık da eklenip %80 kusur oranı üzerinden maddi ve manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, diğer davalı spor kulübü derneği yönünden ise husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince davacılar istinafı kabul edilerek karar kaldırılmış; tesis işletmecisi derneğin de Spor Tesisleri Yönetmeliği uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle her iki davalının müştereken ve müteselsilen %60 kusur oranı üzerinden sorumlu tutulmasına ve manevi tazminat miktarlarının artırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Kararı: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi; murise ait geçmiş tedavi kayıtlarının SGK Medula sisteminden getirtilmediğini, kusur raporunu tanzim eden heyette kardiyolog hekimin yer almadığını, Spor Tesisleri Yönetmeliği'nin somut olaya uygulanabilirliğinin Bakanlıktan sorulmadığını, kalp krizinde bünyesel faktör değerlendirmesi yapılması gerekirken usulsüzce kaçınılmazlık kabul edilip işveren kusuruna eklenmesinin hatalı olduğunu ve davalıların kusur oranlarının ayrı ayrı belirlenmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Dava ve Talep: Davacılar vekili, murislerinin iş kazası sonucu vefat etmesi sebebiyle eş ve çocuklar lehine maddi ve manevi tazminat ödetilmesini talep etmiştir.

Cevap: Davalı tarafın cevabi beyanları kararda yer almamaktadır.

İlk Derece Kararı: Asliye Hukuk Mahkemesi, meydana gelen olayda tüm kusurun ölen kazalıda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz / Yargıtay Kararı: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi; olayın SGK'ya bildirilmediğini, iş kazası tespitinin ön sorun olduğunu ve SGK'nın hak alanını ilgilendirdiğini belirtmiştir. Mahkemece davacılara olayı SGK'ya ihbar etmeleri, kabul edilmezse SGK ve işveren aleyhine 'iş kazasının tespiti' davası açmaları için önel verilerek bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Olayın iş kazası olduğunun tespiti halinde iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi; aksi halde davanın genel hükümlere tabi haksız fiil davası sayılarak bakılması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararını bozmuştur.