Avukat Mücahit Çelik

Taraflar ve Uyuşmazlık Konusu: Davacı işçi ile davalı şirket arasındaki ilave tediye ve ücret farkı alacaklarına ilişkin yargılamadır.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette otobüs şoförü olarak çalıştığını, üyesi olduğu sendika ile davalı işveren arasında Yüksek Hakem Kurulu kararı ile bağıtlanan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmadığını, ilave tediye ödemeleri ile ücret zammı ve sosyal yardımların eksik ödendiğini ileri sürerek ilave tediye ve ücret farkı alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı vekili, davalı şirketin özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir anonim şirket olduğunu, belediye şirketlerinin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını, kamu kurumu niteliği taşımamaları nedeniyle ilave tediye ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını, TİS hükümlerine uygun ödeme yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince; toplu iş sözleşmesinde 6772 sayılı Kanun'a atıf yapılarak akdi ilave tediye alacağı düzenlendiği ve bu hükmün işçi lehine olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, davalı şirketin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını ve davacının ilave tediye hakkı bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırmış, ilave tediye talebinin reddine, ücret farkı alacağının ise kabulüne karar vermiştir.

Temyiz ve Yargıtay Kararı: Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; belediye şirketleri 6772 sayılı Kanun kapsamında olmasa dahi toplu iş sözleşmesi ile akdi ilave tediye (ikramiye) kararlaştırılabileceğini, TİS'teki atfın hesabın usulüne ilişkin olduğunu belirtmiştir. Yargıtay, akdi ilave tediye alacağının kabulü gerekirken reddedilmesini hatalı bularak Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Taraflar ve Dava Konusu: Davacı işçi ile davalı şirket arasındaki alacak (ilave tediye ve ücret farkı) davasıdır.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette otobüs şoförü olarak çalıştığını, üyesi olduğu sendika ile davalı şirket arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmelerinde ilave tediye ödenmesine ilişkin hükümler yer almasına rağmen bu ödemelerin yapılmadığını ve ücretlerinin eksik hesaplandığını belirterek ilave tediye ve fark ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı şirket vekili, davalı şirketin özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir anonim şirket olduğunu, belediye şirketlerinin 6772 sayılı Kanun kapsamında yer almadığını, bu nedenle ilave tediye ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını, toplu iş sözleşmesi hükümlerinin ise uygulandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, toplu iş sözleşmesinde 6772 sayılı Kanun'a atıf yapılarak akdi ilave tediye düzenlendiği ve bunun işçi lehine olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, davalı şirketin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını ve ilave tediye hakkı bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırmış, ilave tediye talebinin reddine ve ücret farkı alacağının kabulüne karar vermiştir.

Temyiz ve Yargıtay Gerekçesi: Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, belediye iştiraki şirketler 6772 sayılı Kanun kapsamında olmasa dahi toplu iş sözleşmesi ile akdi ilave tediye (ikramiye) kararlaştırılabileceğini, Kanun'a yapılan atfın ödeme ve hesaplama usulüne ilişkin olduğunu vurgulamıştır. Bölge Adliye Mahkemesinin reddetme gerekçesini hatalı bulan Yargıtay, kararın BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Taraflar ve Dava Konusu: Davacı işçi ile davalı şirket arasındaki alacak (ilave tediye) davasıdır.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette çalıştığını, davalı şirketin kamu iştiraklerinden olduğunu ancak çalışma süresi boyunca ilave tediye ödemesi yapılmadığını belirterek, 6772 sayılı Kanun uyarınca hak kazandığı ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı şirket vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak şirketin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, belediyenin bağlı kuruluşu veya kamu tüzel kişiliği olmadığını, bu nedenle 6772 sayılı Kanun kapsamında ilave tediye ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesince, davalı şirketin özel hukuk tüzel kişisi olduğu, belediyenin bağlı kuruluşu sayılamayacağı ve davacının ilave tediyeden yararlanma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, kanun koyucunun 6772 sayılı Kanun'da belediye şirketlerine yer vermediğini ve şirketin bu kapsamda olmadığını belirterek istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Temyiz ve Yargıtay Gerekçesi: Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu, temyiz dilekçesinde belirtilen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirmediğini belirterek kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin 696 sayılı KHK uyarınca belediyenin iştirak şirketinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, bireysel iş sözleşmesinde ücretinin asgari ücretin belirli bir fazlası olarak belirlenmesine rağmen eksik ödendiğini, fazla çalışma yaptırıldığını, ulusal ve genel tatil ücretlerinin eksik ödendiğini ve ilave tediye alacağının bulunduğunu ileri sürerek fark ücret, ilave tediye, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı Belediye ve davalı Şirket vekilleri; husumet, zamanaşımı ve feragat/sulh sözleşmesi itirazında bulunarak ödemelerin Bakanlık görüşüne ve mevzuata uygun yapıldığını, üç vardiya sistemiyle çalışıldığını, fazla çalışma yapılmadığını ve belediye iştirak şirketlerinin 6772 sayılı Kanun kapsamında ilave tediye yükümlülüğü bulunmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

İlk Derece, İstinaf ve Temyiz Süreci: İlk Derece Mahkemesince iş sözleşmesinde her dönem için asgari ücretin belli bir oranı seviyesinde ödeme yapılacağına dair açık hüküm bulunmadığı gerekçesiyle fark ücret talebinin reddine, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve ilave tediye taleplerinin ise kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvuruları kabul edilerek karar kaldırılmış; iş sözleşmesindeki ücret hükmünün ileriye etkili olduğu gerekçesiyle fark ücret alacağı da dahil edilerek dava kısmen kabul edilmiştir. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; iş sözleşmesindeki asgari ücret oranının kadroya geçişteki ilk ücreti belirlediği ve ileriye etkili artış yükümlülüğü getirmediğini, kadroya geçişte imzalanan sulh sözleşmesindeki feragatin önceki dönemi kapsadığını, üçlü vardiya sisteminde fazla çalışmanın fiilen mümkün olmadığını ve özel olarak ispatlanması gerektiğini, belediye şirketlerinin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığından ilave tediye yükümlülüğü bulunmadığını (davalı Şirket istinaf etmediğinden onun yönünden usuli kazanılmış hak saklı kalmak kaydıyla) belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.